Нопузлуқ ахбаратлар тәһрират мақалиси елан қилип хитайниң лагер сияситигә аит ашкариланған мәхпий һөҗҗәткә инкас қайтурди

Мухбиримиз ирадә
2019-11-19
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитайниң уйғур елидә йолға қоюватқан лагер түзүми вә башқа сиясәтлиригә аит 403 бәтлик мәхпий һөҗҗити ашкарилинип кәткәндин кейин дуня ахбаратлирида уйғурларниң вәзийити һәққидә йеңи бир мәйдан муназирә қозғиди.

Америкадики нопузлуқ гезит вә һәм бу һөҗҗәтни ашкарилиған «ню-йорк вақти» гезити вә шундақла йәнә «вал ситрит журнили» қатарлиқлар тәһрират мақалиси елан қилип вәқәгә инкас қайтурди. «Ню-йорк вақти» гезити «1984 хитайда» дәп мавзу қойған мақалисидә язғучи җорҗ орвелниң «1984» намлиқ китабида йезилғанларниң бүгүн хитайда йәни уйғур елидә әмәлийәткә айланғанлиқини ипадә қилди.

Улар мақалисидә, һөҗҗәттики «қолға елишқа тегишлик ким болса қолға елинсун» дегән сөзгә алаһидә диққәт тартип туруп, мана бу йолйоруққа бинаән уйғур райони даирилириниң нөвәттә уйғур елидә милйонлиған уйғур вә қазақ қатарлиқ йәрлик милләтләрни йиғивелиш лагерлириға қамаш арқилиқ, уларниң меңисини ююватқанлиқини билдүрди. «Ню-йорк вақти» гезити тәһрират һәйити мақалисидә, хитай һөкүмитиниң бу һөҗҗәттә дейилгәнлириниң қандақтур «террорлуқниң алдини елиш» тәдбири болмастин, бәлки һакиммутләқ һакимийәтләрниң чекидин ашқан гуманхорлуқ вә қорқунчақлиқи нәтиҗисидә инсанларниң һәрикитидин тартип пикригичә контрол қилиштин ибарәт арзусидин келип чиққан нәтиҗә икәнликини билдүргән. Улар мақалиси ахирида, мана бу һөҗҗәтниң дуня дөләтлириниң хитайниң маһийитини чүшиниши үчүн бир ойғиниш сегнали болушини үмид қилған.

«Вал ситрит журнили» му 18-ноябир күни «бейҗиңниң шинҗаңдики мәхпийити» мавзулуқ тәһрират мақалисидә, ашкариланған бу һөҗҗәтниң хитай дөләт рәиси ши җинпиңниң уйғур мусулманлириға йүргүзүватқан сиясәтлирини чүшиниш үчүн муһим материял болғанлиқини, әмди хәлқара җамаәтниң ортақ бир һәрикәткә өтүшиниң зөрүр болғанлиқи тәкитләнгән. «Вал ситрит журнили» тәһрират һәйити мақалисидә «һазирғичә ғәрб дөләтлири асасән сүкүттә турди. Мусулман дөләтлири болса униңдинму бәттәр. яхши бир башлиниш қилиш үчүн алди билән уйғур мәсилиси вә хоңкоң мәсилиси хитай қатнишидиған барлиқ хәлқаралиқ сорунларда очуқ тилға елинидиған муһим тема қилиниши керәк. Хитай иқтисад вә тиҗарәттә өзигә қарашлиқ дөләтләрни тәһдит қилип җимиқтурушқа уруниду. Бирақ бу ғәрб дөләтлири үчүн, дуня банкиси вә бирләшкән дөләтләр тәшкилати үчүн баһанә болалмайду. Мусулман рәһбәрләрму чоқум сүкүт қилғанлиқи үчүн тәнқидлиниши керәк» дегәнләрни баян қилған вә шундақла бир қисим хитай муәссәсилиригә җаза қойған америка һөкүмитини буниңлиқ биләнла тохтап қалмай, йәниму көп тәдбирләрни елишқа чақирған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт