Quzzat altay b d t da söz qilip, lagérlargha tekshürgüchi emeldar ewetishini telep qildi

Muxbirimiz erkin
2019-09-20
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikadiki Uyghur igilik tikligüchiler torining qurghuchisi quzzat altay 18‏-séntebir küni b d t kishilik hoquq kéngishide söz qilip, b d t ni Uyghur rayonidiki lagérlarni tekshürgüchi mexsus emeldar teyinleshke chaqirghan.

U bu yighinda xitayning Uyghur rayonida insaniyetke qarshi turush jinayiti sadir qiliwatqanliqi, xitayning ötken yili 67 yashliq tijaretchi dadisini tutqun qilghanliqi, uning hazirghiche iz-dérikining yoqluqi, xitayning dadisidek "Kespiy terbiyeleshke éhtiyaji bolmighan" minglighan igilik tikligüchi, we tijaretchilerni, doktor tashpolat téyipni öz ichige alghan alim we tetqiqatchilarni tutqun qilghanliqi shundaqla ularning ölüm jazalirigha höküm qilghanliqini tekitligen.

U yene xitayning Uyghurlarni qanuniy resmiyetsiz tutqun qilip, atalmish "Qayta terbiye lagérliri" gha yollighanliqi, ishenchlik doklatlargha asaslan'ghanda 2 milyondin artuq kishining bu gheyri-resmiy jaza lagérlirida tutup turuluwatqanliqini bildürgen. U "Biz hazir xitayning ichki siyasitining yer shari miqyasida kishilik hoquq we tinchliqqa dexli yetküzüwatqanliqini körüwatimiz. Nöwette dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghurlar a'ililiri bilen alaqe qilalmaydu. Ularning a'ilisi bilen bolghan alaqisi pütünley üzüldi yaki xitayning zorawanliqidin qorqup ulargha téléfon qilalmaydu," dégen. U sözining axirida yene Uyghur rayonining yer sharidiki eng chong üsti ochuq türmige aylan'ghanliqi, b d t ning bu lagérlarni tekshürgüchi alahide emeldar teyinlishini telep qilidighanliqini bildürüp, "B d t gha deydighinim, xitaydiki bu jaza lagérlirini qandaq qilidu? xitay hökümitige deydighinim, méning dadam qeyerde?" dep so'al qoyghan.

Lékin mezkur yighinda "Xitay xelq'ara chüshinishni algha sürüsh jem'iyiti" namliq xitay hökümet ammiwi teshkilatining wekili söz qilip, Uyghurlarning kemsitishke uchrawatqanliqini ret qilghan. Uning ilgiri sürüshiche, uning nurghun Uyghur dostliri bar iken we Uyghurchini sözliyeleydiken. Quzzat altay esli17‏-séntebir küni söz qilmaqchi bolghan, emma u shu küni yighin zaligha kirgüzülmigen idi. Uning bildürüshiche, b d t diki xadimlar uning 17‏-séntebir yighin zaligha kirelmeslikige "Téxnikiliq kashila seweb bolghan" dep chüshendürgen.

Toluq bet