Yawropa parlaménti ezaliri yawropa ittipaqini béyjing qishliq olimpikini diplomatik bayqut qilishqa chaqirdi

Muxbirimiz erkin
2022-01-24
Share

Yawropa parlaménti we yawropa ittipaqigha eza bezi döletler parlaméntlirining 67 neper ezasi ochuq xet élan qilip, yawropa ittipaqi we uninggha eza döletlerni béyjing qishliq olimpikini diplomatik bayqut qilishqa chaqirghan.

EURACTIVE Axbarat torida élan qilin'ghan ochuq xette, yawropa parlaménti we uninggha eza döletlerning béyjing qishliq olimpikidin burun bayanat élan qilip, xitay kishilik hoquq weziyitige bolghan endishilirini ipadilishi we musabiqini siyasi sewiyede bayqut qilishi kérekliki tekitlen'gen.

Ochuq xette éytilishiche, xelq'ara olimpik komitétning qishliq olimpikni xitaygha bérishi bir xataliq bolup, xitay hökümiti bundaq bir muhim pa'aliyetke sahipxanliq qilishqa layiq emes iken.

Ochuq xette xitayning burunqi bergen wediliririge emel qilmighanliqi eskertilip: “2008-Yili yazliq olimpik béyjingda ötküzüldi. Shu yilliq olimpikni xitaygha bérish qarari xitay hökümitining ‍ishghaliyettiki tibet, sherqiy türkistan (shinjang) we jenubiy mongghuliyeni öz ichige alghan xitaydiki kishilik hoquq we ‍ijtima'iy shara'itni özgertish wedisini asas qilghan. Biraq bu wedilerge emel qilinmidq yaki hörmet qilinmidi. Eksinche, bu rayonlarning kishilik hoquq weziyiti téximu yamanlashti,” déyilgen.

Ochuq xette, bolupmu shi jinping textke chiqqandin kéyin, xitaydiki kishilik hoquq weziyitining téximu nacharlashqanliqi, “Sherqiy türkistanda bir milyon 800 mingdin 3 milyon'ghiche Uyghur we bashqa türkiy xelqlerning ‛qayta terbiyelesh‚ lagérlirida xalighanche qamilip, gheyriy insaniy mu'amile we siyasiy ménge yuyushqa tutulghanliqi” tekitlen'gen. Ochuq xette körsitishiche, “Bu tereqqityat shexsning izzet-hörmitini qoghdashni olimpikning asasi telipi qilghan ‍olimpik exlaqi ‍ölchimi we shundaqla olimpik nizamigha zit” iken.

Ochuq xette mundaq déyilgen: “Yawropa parlaméntining bu yil 7-ayda maqullighan qararida ipadilen'gendek, biz yawropa ittipaqi we uninggha eza döletlerni xitay hökümiti xongkong, sherqiy türkistan, tibet, jenubiy mongghuliye, makaw we bashqa jaylardiki kishilik hoquq weziyitini heqiqiy rewishte yaxshilighanliqini namayen qilmighiche, xuddi awstraliye, kanada, en'giliye, amérikani öz ichige alghan bir qisim döletler qilghandek, musabiqini diplomatik bayqut qilishqa chaqirimiz.”

Mezkur ochuq xet béyjing qishliq olimpikige ikki heptidin az waqit qalghan, shundaqla fransiye, gérmaniyeni öz ichige alghan yawropa ittipaqidiki nurghun döletler béyjing olimpikini bayqut qilish-qilmasliqni ashkara élan qilmighan halqiliq bir peytte, élan qilin'ghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet