Jon balton:"Amérika hökümiti xitayning déngiz qatnishi cheklimisige qarshi turidu!"

Muxbirimiz eziz
2018-11-13
Share

Xitay hökümiti jenubiy xitay déngizi teweside zémin dawasi qilish bilen birge, bu jaydin ötidighan déngiz qatnishini kontrol qilmaqchi bolghanda amérika hökümiti özlirining buninggha qet'iy qarshi turidighanliqini ashkara ipadilidi.

13-Noyabir küni aq sarayning dölet xewpsizlik ishliri meslihetchisi jon balton söz qilip xitay hökümitining jenubiy xitay déngizidiki déngiz qatnishigha belgilime qoymaqchi bolghanliqini qattiq eyiblidi hemde xitay hökümitige bu toghriliq agahlandurush berdi. "Wal strét zhurnili" gézitining shu kündiki xewiride éytilishiche, xitay hökümiti filippin we wiyétnamgha tewe bolghan déngiz tewelikide qanunsiz bolghan sün'iy arallarni qurup chiqish bilen birge, bu jaydin ötidighan xelq'araliq qatnash liniyesini cheklimekchi bolghan.

Sin'gaporda "Sherqiy jenubiy asiya elliri birleshmisi" ning yilliq yighinigha qatnishiwatqan jon bolton bu heqte söz qilip "Amérika hökümiti xitay we bashqa dewagerlerning jenubiy xitay déngizidin ötidighan qatnash liniyesige chek qoymaqchi bolushigha qet'iy qarshi turidu. Amérikining herbiy paraxotliri bu jaylarda charlash meshghulatini dawam qiliwéridu" dégen.

Mezkur yighin'gha qatnishiwatqan xitay bash ministiri li kéchyang bolsa bu heqte ipade bildürüp "Biz jenubiy xitay déngizi qatnishigha munasiwetlik qa'idilerni tüzüp chiqishqa qatnishiwatimiz. Emma biz bu rayonda zomigerlik ornatmaqchi emes. Eksiche bizning meqsitimiz bu rayon'gha téximu zor tinchliq élip kélish" dégen.

Halbuki xitay hökümitining jenubiy xitay tewesidiki bu xil qilmishigha "Sherqiy jenubiy asiya elliri birleshmisi" ge eza döletlerning hemmisila dégüdek qarshi chiqiwatqan bolup, shular qataridiki malaysiya, birunéy, hindonéziye qatarliq döletler izchil "Xitay bizge tehdit peyda qilmaqta" dep qarap kelmekte iken.

Tünügün amérikidiki CNBC agéntliqining riyasetchisi jim kreymér amérika bilen xitayning munasiwiti heqqide toxtilip, ikki terep otturisida pikir birliki hasil bolushtin ümid kütmeydighanliqini bildürgen. Shuningdek "Méningche biz xitaygha qarshi jengge atlanduq, désekmu bolidu. Yene kélip bu jeng axirlashmidi. Halbuki bu jengni yalghuz soda urushi, dep atash muwapiq emes" dégen idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.