Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti xitayni diniy erkinlikke xilapliq qilghuchi döletler tizimlikige kirgüzüshni tewsiye qildi

Muxbirimiz erkin
2019-04-29
Élxet
Pikir
Share
Print
cover-photo.jpg
cover-photo.jpg
Photo: RFA

Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti 29‏-aprél küni yilliq xelq'ara diniy erkinlik doklati élan qilip, xitayning Uyghur rayonida diniy erkinlikni qattiq depsende qiliwatqanliqi, shunga amérikaning uni bu yil yene diniy erkinliki alahide diqqet qilinidighan 1‏-derijilik döletler tizimlikige kirgüzüshini tewsiye qilghan. Eger amérika tashqi ishlar ministirliqi bu teklipni qobul qilsa, bu xitayning yéqinqi 20 yildin béri izchil bu tizimlikke kirgüzülüshi bolup qalidu.

Amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti 226 betlik doklatida, amérika hökümitidin yene diniy erkinlik, kishilik hoquqni amérika-xitay soda söhbitining küntertipige élip kirishni, xitaydiki til we medeniyet mirasi we diniy kimlikini saqlap qélishqa tirishiwatqan millet we jama'etlerge yardem bérishni kücheytishni, xitaydin kelgen diniy étiqadi éghir ziyankeshlikke uchrighan musapir we siyasiy panahlan'ghuchilarning kechürmishlirini höjjetleshtürüshni telep qilghan.

Doklatta yene, amérikaning ittipaqdash döletler bilen bille xitayning diniy erkinlikni basturushigha qarita nishanliq émbargo yürgüzüsh, wiza cheklimisi qoyush, ammiwi diplomatiye we bashqa tedbirlerni qollinip, uninggha inkas qayturush tewsiye qilin'ghan. Mezkur komitétning ilgiri sürüshiche, amérika tashqi ishlar ministirliqi yene bashqa döletler we b d t musapirlar mehkimisi bilen hemkarliship, diniy jehette ziyankeshlikke uchrighan panahlan'ghuchilarning xitaygha qayturup bérilishining aldini élishi, xitayning amérikadiki tesirini tosushi kérek iken. Doklatta yene amérika dölet mejlisige bezi tewsiyeler bérilgen bolup, uningda xitaygha ilghar téxnikilarni éksport qilish, bolupmu nazaret qilish téxnikasi we bi'ométiriyelik eswablarning éksportini chekleshni kücheytish telep qilin'ghan.

Yéqinda amérikadiki bezi shirketlerning xitaygha bezi ilghar téxnikilarni sétip, uning Uyghur rayonida DNA ambéri qurushi, nazaret sistémisi berpa qilishigha wasitilik türtke bolghanliqi ashkarilan'ghan. Bu amérika dölet mejlisidiki marku rubi'o, bab menendez, tam sozé, kristofir simistek bezi kéngesh we awam palata ezalirining küchlük tenqidige uchrighan. Ular amérika soda ministiri willbor rusqa xet yézip, uning bu xil téxnikilarni xitaygha éksport qilishini cheklishini telep qilghan idi.

Toluq bet