Amérika dölet mejlisining ezaliri jow baydénni Uyghur mesilisni xitay bilen bolidighan kélimat söhbitige qurban qiliwetmeslikke chaqirdi

Muxbirimiz irade
2021-09-30
Share

Amérika dölet mejlisi ezaliridin marko rubiyo we kiristofér simis amérika prézidénti jow baydénni Uyghur mesilisini xitay bilen bolidighan kélimat söhbitige qurban qiliwetmeslikke chaqirdi.

"Filorida kündiliki" gézitining 30-séntebirdiki xewirige qarighanda, bu hepte kéngesh palata ezasi marko rubiyo we awam palata ezasi kiristofér simis prézidént jow baydnn'gha xet ewetip, baydin hökümiti ezalirining Uyghur mejburiy emgikining aldini élish qanunigha qarshi lobichiliq qiliwatqanliqi heqqide chiqqan xewerlerning rasit-yalghanliqini sürüshtürgen.

Yéqinda birleshme agéntliq qatarliq bir qisim metbu'atlarda amérika hökümitining kélimat mesilisige teyinligen alahide elchisi jon kerriyning Uyghur mejburiy emgikige qarshi turush qanun layihesige qarshi lobichiliq qiliwatqanliqi heqqide xewerler chiqqan. Uning üstige jon kerriy bir qétimliq axbarat ziyaritide "Baydén hökümitining kishilik hoquq mesilisini qayrip qoyup, kélimat özgirishini tallighanliqi" heqqide soralghan su'algha "Hayat da'im qiyin tallashlargha tolghan bolidu, bolupmu döletler otturisidiki munasiwette da'im mushundaq tallashlar bolidu," dégen. U yene xitayda Uyghurlarning mejburiy emgekke sélinishi heqqide so'al soralghandimu "Shundaq, bu yerde bir qatar oxshimighan mesililer mewjut. Emma hemmidin muhimi, bu pilanét choqum qoghdilishi kérek," dégen jawabni bergen idi.

Dölet mejlisi ezaliri marko rubiyo we kiristofér simis ependiler prézidét jow baydén'gha yazghan xétide, jon kerriyning yuqiriqi sözliridin qattiq endishilen'genlikini ipade qilghan we uning bir yuqiri derijilik hökümet emeldari bolush süpiti bilen bundaq bayanlarni bermesliki kéreklikini bildürgen. Ular mektubida: "Jon kerri ependining kelgüsi bir nechche hepte ichide xitayda yene bir qétim ziyaret qilidighanliqini nezerde tutqanda, uning pozitsiyesi bizning küchlük diqqitimizni qozghimaqta," dégen.

Ular yene mundaq dégen: "Xitay kompartiyesi shinjangda keng kölemlik lagérlarni yolgha qoymaqta. Biz kerri ependining irqiy qirghinchiliq mesilisige sel qarishidin ensireymiz. U hökümitingizning kélimat nishanigha yétish üchün xitaydiki mejburiy emgek küchi arqiliq ishlepchiqirilghan quyash énérgiye taxtilirini amérikagha import qilmaqchi. Bu kerri ependining bashqilarni bu exlaqsiz we zörür bolmighan sodigha ekirish üchün qesten'ge uni 'qéyin tallash' dep weqeni kichiklitiwatqanliqining sewebi bolushi mumkin"

Marku rubiyo we kiristofér simis mektubida prézidént jow baydén'gha mundaq dégen: "Béyjingning kélimat özgirishini hel qilimen dégen ishenchsiz wedisi bedilige uning irqiy qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayetlirini sürüshtürüsh qurban qilinmasliqi kérek. Biz sizni kishilik hoquqni tashqiy siyasitingizning merkizi qilishtek wedingizge emel qilishqa chaqirimiz."

Yuqiriqi dölet mejlisi ezaliri yene prézidént jow baydén'gha yazghan xétide hökümetning Uyghur irqiy qirghinchiliqini toxtitish üchün qandaq konkirét qedemlerni tashlawatqanliqini, jon kerriyning xitaygha qilidighan ziyaretliride kshilik hoquq mesilisni tekitleydighan-tekitlimeydighanliqidek so'allarni sorighan.

Ular mektubini "Jumhuriyetchiler partiyesi bilen démokratchilar partiyesi dölet mejliside xitay kompartiyesining shinjang Uyghur aptonom rayonida élip bériliwatqan irqiy qirghinchiliq qatarliq jinayi qilmishlirigha qarshi turush üchün ittipaqlashqan idi. Biz hökümitingizni buni aldinqi orun'gha qoyushqa chaqirimiz. Bizning buninggha mu'amile qilghanliqimiz tarix teripidin bahalinidu we biz sizni biz bilen birlikte zulumgha uchrighuchilar bilen bir septe turushqa dewet qilimiz," dégen jümliler bilen ayaqlashturghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet