Xitay hökümiti "Emin öy qurulushi" arqiliq Uyghurlarni zéminidin ayrishni dawam qilmaqta

Muxbirimiz irade
2020-10-01
Share

Xitay hökümitining "Emin öy qurulushi" namida Uyghurlarni öy-makanliridin ayrip, bashqa jaylargha yötkewatqanliqi melum bolmaqta.

Yéqinda xitayning "Shinjang géziti" élan qilghan bir xewerde éytilishiche, Uyghur élide "Töwen kirimlik a'ililerning turalghu qiyinchiliqini yaxshilash" dégen bahane bilen "13-Besh yilliq pilan" ichide pütün rayondiki sheher-bazarlarda 1 milyon 281 ming yürüsh erzan bahaliq ijare öy qurulushi tamamlan'ghan bolup, "Erzan bahaliq ijare öyler téximu köp a'ililerning tinch yashash arzusini emelge ashurdi," dep medhiyilen'gen.

Halbuki, emin öy qurulushi chet'ellerdiki közetküchilerning qarishiche, Uyghurlarni öy-zéminliridin ayrip, ularni melum bir rayon'gha toplash, ularni iqtisadiy kirim menbesidin ayrishni meqset qilghan iken. Ilgiri bu heqte qumuldiki taghliq rayonlarda ewladmu-ewlad yashap kelgen zéminliridin mejburiy qoghlan'ghan Uyghurlarning del mushundaq erzan bahaliq ijare öylerde olturushqa mejbur bolghanliqi radiyomizda xewer qilin'ghan idi.

Yuqiriqi xewerdin qarighanda, bundaq erzan ijare öy qurulushliri jenubtiki töt wilayet we oblastta muhim qurulush süpitide yolgha qoyulghan bolup, hazirghiche ammiwi turalghu rayonining 60 pirsenti igilep bolghan iken.

Halbuki, bügün yene xitayning "Shinjang géziti" de tarqitilghan yene bir xewerde Uyghur élide yéza turalghu qurulush türlirining tamamlinish nisbiti 94. 54 Pirsentke yétip, 2020-yilida 70 ming 903 yürüsh öy pütkenliki xewer qilin'ghan. Közetküchilerning qarishiche, bu öyler del xitayning ichkiri ölkiliridin kelgenlerge heqsiz bériliwatqan öyler bolup, Uyghur aptonom rayonluq da'irilerning bu öylerning süpiti we bixeterlikige bériwatqan yüksek ehmiyitimu buni ispatlap turmaqta.

Bu heqtiki xewerde da'irilerning bu öylerning süpitini nazaret qilish üchün jem'iy 47 nahiyede 3249 yéza öylirini ziyaret qilghanliqi, yéza turalghu öylirini bashqurush we qoghdash méxanizmi ornitish üstide aktip izdinip, turalghu bixeterlikini nazaret qilish, baldur agahlanduridighan we yardem béridighan sistémini mukemmelleshtürüp, turalghu bixeterlikige kapaletlik qilinidighanliqi alahide eskertilgen.

Xitay hökümiti 2017-yili Uyghurlargha keng kölemlik tutqunni bashlighandin kéyin hedep ichkiri ölkilerdin xitaylarni Uyghur rayonigha köchüp kélishke chaqirmaqta. Hazir köchüp kelgenlerge bikarliq öy, bikarliq yer bérilidighanliqi heqqidiki élanlar ochuq-ashkara xitay tor betliride tarqalmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet