Burak bekdil: "Erdoghan némishqa Uyghurlarni tilgha almas boldi?"

Muxbirimiz erkin
2018-12-14
Élxet
Pikir
Share
Print

14‏-Dékabir küni isra'iliyediki bir tor bétide türkiyelik zhurnalist we tetqiqatchi burak bekdilning türkiye prézidénti erdoghan we uning Uyghur mesilisidiki meydanigha da'ir bir parche maqale élan qilindi.

Burak bekdil "Erdoghanning shexsiy menpe'eti uning qimmet ölchimidin muhim orunda turidu" serlewhilik maqaliside prézidént erdoghanning isra'iliye we rusiye bilen bolghan munasiwetlerni bir terep qilishi, Uyghur mesilisidiki pozitsiyesining özgirip, xitaygha yéqinlishishi qatarliq hadisilerni analiz qilip, erdoghan "Bir dindar idi'alistmu yaki bir ré'alistmu" dégen so'algha jawab tépishqa tirishqan.

Uning ilgiri sürüshiche, erdoghanning 2009‏-yilidiki "Mawiy marmara weqesi" de isra'iliye bilen düshmenleshken, emma 2016‏-yili isra'iliye bilen bolghan munasiwetni normallashturghan. Bu ehwal 2015‏-yili rusiye bilen bolghan ayropilan krizisida oxshashla tekrarlan'ghan. Burak bekdil erdoghanning "5‏-Iyul ürümchi weqesi" de oxshashla Uyghurlarni qollap, xitaygha qarshi chiqqanliqini bildürgen. Prézidént erdoghan 2009‏-yili yüz bergen "5‏-Iyul weqesi" de xitay amanliq küchlirining Uyghurlargha qarita "Irqiy qirghinchiliq" élip barghanliqini ilgiri sürgen. U shu mezgilde dunyada Uyghurlarni ashkara qollighan birdin-bir rehber idi. Biraq "5‏-Iyul weqesi" din kéyin türkiye-xitay munasiwiti téz sür'ette ilgirilep, ikki terep nurghun sahelerde hemkarliq kélishimlirini imzalighan. Bu türkiyede xitayning tesirining téz kéngiyip, Uyghurlarning pa'aliyet boshluqi barghanséri tariyip kétishtek hazirqi weziyetni yaratqan idi.

Burak bekdil maqaliside erdoghanning hazir xitay hökümiti yüz minglighan musulman Uyghurni lagérlargha qamighan bolsimu, lékin uninggha awaz chiqarmighanliqi, hetta süriyediki Uyghur qoralliqlirini türkiyege élishni ret qilghanliqini bildürüp, bu ehwalning türkiyediki iqtisadi krizis we erdoghanning ré'alist xaraktéri bilen zich munasiwetlik ikenlikini, hazir uning xitayning qerz puligha, meblighige we xitay bilen soda qilishqa éhtiyajliq ikenlikini tekitligen.

Toluq bet