Amérika awam palatasining guwahliq yighinida xitayning Uyghurlarni diniy étiqadidin waz kéchishke mejburlighanliqi otturigha qoyuldi

Muxbirimiz erkin
2018-09-28
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika awam palatasining kishilik hoquq komitéti 2-séntebir chaqirghan guwahliq yighinida xitayning Uyghurlarni diniy étiqadidin waz kéchishke mejburlawatqanliqi otturigha qoyuldi.

"Xitayning xristi'an we bashqa diniy étiqadlargha qarshi urushi" namliq mezkur guwahliq yighini amérika awam palatasi tashqi ishlar komitétining afriqa, yershari salametlik, kishilik hoquq we xelq'ara ishlar shöbe komitéti teripidin chaqirilghan.

Yighinda jumhuriyetchi awam palata ezasi, shöbe komitéti re'isi kristofir simit söz qilip, shi jinpingning "Junggo chüshi" ni emelge ashuridighanliqini élan qilip, injilni köydürüwatqanliqi, kündilik diniy pa'aliyetlerni qanunsiz, dep chekligenliki, bir milyondin artuq Uyghur we qazaqni "Qayta terbiyelesh merkezliri" dep atalghan yighiwélish lagérlirigha qamighanliqini tekitligen.

Uning qeyt qilishiche, xitay hökümiti bu lagérlardiki tutqunlarni diniy étiqadidin waz kéchishke mejburlimaqta iken. U "Junggo chüshi" ning qabahetke aylan'ghanliqi, xitayning diniy étiqadni basturushi "Medeniyet inqilabi" din buyanqi eng éghir ehwalgha kélip qalghanliqini bildürgen.

Guwahliq yighinida yene amérika xelq'ara diniy erkinlik komitétining komissari tenzén dorji guwahliq bérip, din'gha qarshi turush tilgha élinsa, "Béyjingning islamni jinayetleshtürüshi eske kélidighanliqi, uning roza tutushni cheklep, qattiq bixeterlik tedbirliri arqiliq kishilerning kündilik turmushigha singip kirgenliki, balilarning meschitke kirishini men'i qilip, mekteplerde Uyghur tilini chekligenliki" ni tekitligen.

Yighinda guwahliq bergen amérika "Diniy erkinlik instituti" ning re'isi tomas far, xitayning Uyghurlar we musulmanlargha keng kölemlik basturush élip bériwatqanliqini eskertip, "Uning meqsiti az sanliq milletlerning diniy étiqadini yoqitishtur. Biraq u bu qétim buni qizil qoghdighuchilarning ashkara zorawanliqi arqiliq emes, belki stalin dewridikidek qerellik basturush élip bérip, puqralarni agahlandurup, musulmanlarni qayta qayta-terbiyeleshke tutup, ularning étiqadini özgertish yolini talliwalghanliqi" ni bildürgen. Bu amérika awam palatasining mushu bir hepte ichide chaqirghan Uyghurlargha munasiwetlik 2‏-qétimliq guwahliq yighinidur.

Toluq bet