Hindonéziye tetqiqat orni: "Hindonéziyening Uyghur mesilisige süküt qilishida iqtisad asasliq amil emes"

Muxbirimiz erkin
2019-06-21
Share

Hindonéziye, xitay hökümitining 2 milyondek Uyghur we bashqilarni yighiwélish lagérlirigha qamishigha qarita izchil süküt qilip, uninggha héchqandaq inkas bildürmey kelgenidi. Hindonéziyediki "Toqunushlarning siyasiy analiz instituti" namliq bir tetqiqat ornining 20‏-iyun küni élan qilghan bir tetqiqat doklatida körsitilishiche, hindonéziyening Uyghur mesilisige süküt qilishida iqtisadiy amil asasliq mesile emes iken.

"Hindonéziyening Uyghur mesilisige süküt qilishining izahati" namliq doklatta, hindonéziyeliklerning xitayning Uyghurlarni keng kölemlik tutqun qilishini zörür bixeterlik tedbiri, dep chüshendürüshige ishinidighanliqi, ularning bu heqtiki kishilik hoquq doklatlirigha we yéqinda jakartani ziyaret qilip, yardem bérishni telep qilghan chet'eldiki Uyghur wekillirining guwahliq sözlirige guman bilen qaraydighanliqi tekitlen'gen. Doklatta qeyt qilinishiche, hindonéziyening Uyghur mesilisige süküt qilishida uning bu mesilini xitayning ichki ishi, dep qarishi muhim rol oynapla qalmay, xitayning hindonéziyediki musulman teshkilatlirini özige qaritiwélishimu muhim rol oynighan. Doklatta mundaq déyilgen: "Hindonéziye hökümiti we ahalisi Uyghurlarning basturulushini bölgünchilikke qarshi qanunluq inkas, dep qaraydu. Shuningdek u bu mesilide xitayning ichki ishlirigha arilashqandin köprek uning papu'a mesilisini qandaq bir terep qilish toghrisida bergen pikrige qulaq sélishni xalaydu."

Doklatta qeyt qilinishiche, "Xitay hindonéziyening eng chong soda shériki, 2 ‏-chong meblegh salghuchisi bolghachqa Uyghur mesilisini tilgha élishni xalimisimu, lékin bu yerde iqtisadiy amil asasliq mesile emes" ken. Mezkur doklat xitay hökümiti 2 milyondek Uyghur qatarliqlarni yighiwélish lagérlirigha qamap, Uyghur jem'iyitige qarita omumyüzlük teqibleshni yolgha qoyghan bolsimu, lékin musulman döletler mezkur kishilik hoquq krizisini körmeske séliwalghan bir mezgilde élan qilindi. 

Doklatta, hindonéziyediki chong islamiy teshkilatlarning xitayning chüshendürüshige qayil bolghanliqi, bu teshkilatlarning bu rayondiki "Keng kölemlik kishilik hoquq depsendichilikige guman bilen qarap, uni amérika-xitay otturisidiki hoquq talishish teshwiqati, dep ret qiliwatqanliqi" tekitlen'gen.

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet