Washin'gton pochtisi géziti: hindistan-xitay arisidiki chégra krizisi "Qoralliq toqunushqa xeterlik derijide yéqin"

Muxbirimiz irade
2017-08-17
Share

Xitay bilen hindistan arisidiki chégra krizisining qoralliq toqunushqa aylinip kétish éhtimalliqining yuqiriliqi mulahize qilinmaqta. Bügün "Washin'gton pochtisi géziti" de bu mesile heqqide keng bir mulahize maqalisi élan qilin'ghan bolup, uninggha "Xitay we hindistan himalayada qoralliq toqunushqa xeterlik derijide yéqinliship qaldi" mawzusida bir parche maqale élan qilindi.

Maqalide, pütün dunyaning diqqiti shimaliy koréye bilen amérikining yadro mesilisidiki meydanigha merkezliship qalghan bir waqitta, himalaya taghlirida hindistan bilen xitay jimjit halda jiddiy bir tirkishish ichide turuwatqanliqi we bu qétimliq tirkishishning hindistan-xitay arisida 30 yil mabeynide körülgen eng jiddiy bir krizis ikenliki bayan qilin'ghan.

Maqalide éytilishiche, analizchilar bu krizisni her ikki döletning gé'opolitikiliq riqabetlirining ötkürlishiwatqanliqining ipadisi, dep qarash bilen birge, uning qoralliq toqunushqa aylinip kétish éhtimalliqinimu yuqiri dep qaraydiken.

Bu yil 6‏-ayning 16‏-küni hindistan-xitay sherqiy chégra liniyisidiki butan-tibet-hindistan chégrasi tutashqan jaydiki doklam éghizida chégra sürkilishi yüz bérip, ikki dölet chégra armiyisi bir-biri bilen hazirgha qeder tirkiship turuwatqan. Emma, téxi seyshenbe küni ikki terepning doklamdiki sürkilishining da'irisi kéngiyip, hindistan kontrolluqidiki keshmirning ladaq rayonigha jaylashqan pan'gong köli etrapida ikki terep chégra qisimliri bir-birige tash étiship qarshilashqan idi.

Nöwette her ikki terep, özining urushni birinchi bolup bashlighan terep bolmaydighanliqini bildürsimu, emma keynige chékinishnimu ret qilip kelmekte. Bir qisim mutexessisler bolsa, xitayning hindistan bilen detalashtiki zémin mesililirini hel qilmay turup, "Bir belwagh, bir yol" istratégiyisini yolgha qoyushining xataliqini, bu pilan hindistanning menpe'etlirige ziyan béridighan bolghachqa, hindistanningmu buninggha qarap turmaydighanliqini bildürmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet