Маракәшниң идрис һәсәнни хитайға қайтуруш қарари муһаҗирәттики уйғурларниң күчлүк наразилиқини қозғиди

Мухбиримиз ирадә
2021-12-16
Share

Маракәш сотиниң 12-айниң 15-күни тутқундики идрис һәсәнни хитайға қайтуруш қарари чиқарғанлиқи, пүтүн дунядики уйғур җамаәтчиликиниң наразилиқини қозғиди.

Маракәш соти бу йил 7-айдин буян маракәштә тутуп турулуватқан компютер инженири вә уйғур кишилик һоқуқ паалийәтчиси идрис һәсәнниң делоси үстидин ечилидиған сортни илгири-кейин болуп, бирқанчә қетим кечиктүргән иди. Бу җәрянда униң қоюп берилиши вә саламәт һалда түркийә қайтурулуши үчүн хәлқара җәмийәт тәрипидин көрситилгән барлиқ тиришчанлиқларға қаримастин, маракәш сотиниң уни хитайға қайтуруш тоғрилиқ қарар чиқириши, күчлүк тәнқидкә дуч кәлмәктә.

Бүгүн, йәни 12-айниң 16-күни түркийә, норвегийә вә америка қатарлиқ дөләтләрдики уйғур җамаити шу дөләтләрдә турушлуқ маракәш әлчиханилири алдида кәң көләмлик наразилиқ намайиши уюштуруп, маракәш һөкүмитини әйиблигән вә уларни бу хата қарарини дәрһал өзгәртишкә чақирған.

Идрис һәсәнниң соти маракәш әдлийә тармақлири тәрипидин 5 қетим кечиктүрүлгән болуп, 12-айниң 15-күни маракәш сот мәһкимиси идрис һәсәнниң делосиға мунасивәтлик ахирқи қарарини, йәни уни хитайға өткүзүп бериш қарарини елан қилған.

Уйғур паалийәтчи идрис һәсән хитай һөкүмитиниң тәлипи билән маракәш дөләт хәвпсизлики хадимлири тәрипидин бу йил 19-июл күни маракәшниң касабиланка айродромида қолға елинған иди.

Мәлум болушичә, идрис һәсән тутулғандин кейин, интерпол (хәлқара сақчи тәшкилати) ниң униң үстидин чиқарған тутуш буйруқи әмәлдин қалдурулған икән. Б д т му уни “кишилик һоқуқ паалийәтчиси” дәп қоғдаш даирисигә киргүзгән икән. Униң қоюветилиши үчүн хәлқарадики кишилик һоқуқ органлири, америка қатарлиқ ғәрб әллириниң маракәштики әлчиханлири вә адовкатлар җиддий һәрикәт қилған болсиму, һечбир нәтиҗиси болмиған. Көзәткучиләр, маракәшниң бу қарарида униң хитай билән болған қоюқ иқтисадий мунасивитиниң рол ойниғанлиқини пәрәз қилишмақта.

Хәлқара кәчурүм тәшкилати, кишилик һоқуқ қоғдиғучилирини муһапизәт қилиш тәшкилати қатарлиқ хәлқаралиқ тәшкилатлар вә парламентлар ара қурулған “хитай ишлири бойичә хәлқара парламентлар һәмкарлиқи” һәмдә явропа парламентиниң бир қисим парламент әзалири 12-айниң 16-күни арқа-арқидин баянат елан қилип, маракәшниң бу сот қарарини дәрһал өзгәртишини тәләп қилған. Америкадики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши америка ташқий ишлар министирлиқи билән алақилашқан.

Нөвәттә идрис һәсәнни қутқузуш үчүн кәң көләмдә һәрикәт башланған болсиму, әмма униң ақивитиниң немә болидиғанлиқи муһаҗирәттики уйғурларни қаттиқ әндишигә салмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт