Saw yashö xanim xelq'ara jem'iyetni ilham toxti mesilisige téximu köngül bölüshke chaqirdi

Muxbirimiz ümidwar
2017-09-24
Share

In'gliz tilida chiqidighan "Chinachange.org", yeni "Xitayda özgirish" tor bétining mes'uli saw yashö xanim ataqliq Uyghur öktichi ziyaliysi ilham toxti ependining xitay sot da'iriliri teripidin muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqining üch yilliqi munasiwiti bilen bir parche maqale élan qildi.

Mezkur maqalining in'glizchisi we xitay tilidiki nusxiliri tézdin munasiwetlik tor betler we metbu'atlar teripidin tarqitildi.

Amérikidiki xitay ziyaliysi saw yashö xanim "Xitayda özgirish" torida élan qilgha mezkur in'glizche maqaliside béyjingdiki merkizi millet uniwérsitétining oqutquchisi ilham toxtining 20 nechche yillardin buyan Uyghurlar bilen xitaylar arisidiki di'alog we öz'ara chüshinishni ilgiri sürüsh üchün tirishchanliq körsetkenliki, emma bu tirishchanliqlar netijisining ikki yilliq sotlinish we axirida 2014-yili 23-séntebir küni ömürlük qamaq jazasigha mehkum qilinish bilen axirlashqanliqini otturigha qoyup, "Gerche köp yillar siyasiy zerbe bérish we taki sotlashqa uchrisimu, emma u yenila mötidilliq we kélishish awazini saqlidi" dégen. 

Saw yashö xanim maqaliside ilham toxtining pa'aliyetlirining teqibleshke uchrashtin tartip, uning sotlinish we qamaq jazasigha höküm qilinishi jeryanidiki qanuni hoquqlirining dexli-terüzge uchrash ehwali shuningdin kéyin we hazir uning a'ile-tawabi'atlirining dawamliq teqibleshke we bésimlargha uchrap kéliwatqanliqini misallar bilen körsitip ötken.

Ilham toxtining ilgiri-kéyin bir qisim xelq'araliq teshkilatlar teripidin "Erkinlik mukapati", "Martén enalis kishilik hoquqni qoghdash mukapati" we bashqa mukapatlargha érishkenlikini qeyt qilghan saw yashö xanim maqalisining axirida xelq'ara jem'iyetni ilham toxti mesilisige téximu bekrek ehmiyetni bérishqa chaqirip: "Ilham toxtining qamaqqa mehkum qilinishi xitaydiki eng qebih kishilik hoquq weqelirining biridur, birleshken döletler teshkilatining kishilik hoquq orgini we her qaysi dölet hökümetliri her waqit bu ishni untup qalmasliqi, belki öz herikitini körsitip, mezkur kishilik hoquq mesilisini hel qilishi zörür. Xelq'ara jem'iyet xitay hökümitining nachar kishilik hoquq qilmishlirigha taqet qilip turushni dawamlashturmasliqi lazim" dep xulase chiqarghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.