«haaretz» Гезитидә уйғур елидики лагирларда юз бериватқан җинсй паракәндичилик вә башқа зулумлар ашкариланди

Мухбиримиз ирадә
2019-10-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Исраилийәдә чиқидиған «haaretz» гезитидә уйғур елидики лагирларда йүз бериватқан инсан қелипидин чиққан дәпсәндичиликләр һәққидә тәпсили хәвәр елан қилинди.

Мәзкур мақалә нөвәттә шивитсийәдә панаһлиниватқан қазақ лагер шаһити сайрагүл савутбай қатарлиқ бир қанчә шаһитларниң баянлириға асасән берилгән. Мақалидә лагер тутқунлириниң хитай һөкүмити «кәспий маһарәт билән тәрбийәләш» дәп атиливатқан бу лагерларда әмәлийәттә қорқунчлуқ тән җазаси, роһий җазалаш вә җинсий хорлашқа учраватқанлиқи тунҗи қетим әтраплиқ һалда оттуриға қоюлған. 

Сайрагүл савутбай лагир тутқунлириниң мәйли у әр яки аял, қери яки яш болушидин қәтийнәзәр һәрқандақ бир кичик сәвәб билән «қара өй» ләрдә қорқунчлуқ қейин-қистаққа елинидиғанлиқини тәпсилатлири билән баян қилған. У йәнә, лагерлардики тутқунларға «кесәлликниң алдини елиш» баһаниси билән мәҗбурий һалда окул вә дора берилсиму, әмәлийәттә бу йәрдә тутқунларниң тәҗрибә обйекти қилиниватқанлиқини, тутқунларда һәрхил охшимиған рияксиләрниң йүз беридиғанлиқини, һәтта әр вә аялларниң пәрзәнтлик болалмайдиған әһвалларға дучар қилинидиғанлиқини ейтип бәргән. 

У лагерларда болупму қиз-аялларниң интайин еғир бәдәлләрни төләватқанлиқини, уларниң давамлиқ һалда җинсий паракәндичилик вә хорлашқа учрайдиғанлиқини әскәртип, өзи бивастә шаһит болған вәқәләрни тәпсили баян қилған. Мақалидә йәнә, лагер ичидә 35 яштин төвән әр вә аялларниң охшашла җинсий хорлуққа учрайдиғанлиқи оттуриға қоюлған. Сайрагүлниң ейтишичә, у лагер ичидә көргән кишиләрниң әң чоңи 84 яш, әң кичики болса 13 яш икән. 

Лагер ичидә йүз бериватқан инсан қелипидин чиққан қейин-қистақ вә җинсий паракәндичилик мәсилиси 17-өктәбир күни америка дөләт мәҗлисидә ечилған гуваһлиқ бериш йиғинида тәтқиқатчи адриян зениз тәрипидинму оттуриға қоюлди. У сайрагүлниң бу һәқтә бәргән гуваһлиқини мисал берип туруп, американиң вә дуняниң бу трагедийәгә қарап турмаслиқи керәкликини тәкитлиди. 

Юқиридики бу мақалә лагир ичидә йүз бериватқан инсан қелипидин чиққан хорлаш вә җинсий паракәндичилик һәққидә бир қәдәр тәпсили елан қилинған тунҗи мақалә болуп һесаблинидикән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт