Yawro-asiya tori: "Uyghur rayonida jüme namizi emeldin qalghan"

Muxbirimiz erkin
2018-11-16
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikiliq zhurnalist jénnifér balforning bildürüshiche, Uyghur rayonida jüme namizi we jüme künlük bayram tentenisi pütünley emeldin qalghan.

Jénnifér balfor özining 16‏-noyabir küni "Yawro-asiya tori" da élan qilin'ghan "Shinjangdin yollinish: jüme namizi emeldin qaldi" serlewhilik maqalisida, nöwette mezkur rayonda burunqidek jüme namizi oqulmaydighanliqi, héchkimning jüme tentenisi qilishqa yaki meschitke kirishke jür'et qilalmaydighanliqini bildürgen.

Jénnifér balforning ilgiri sürüshiche, nöwette mezkur rayonda burunqidek chonglar we balilar her jüme küni sa'et 12:30 de jaynamazni qoltuqigha qisip etraptiki meschitke aldiraydighan ehwal pütünley axirlashqan.

U, béyjing hökümiti 2016‏-yili 8‏-ayda chén chüen'goni mezkur rayon'gha yötkep aparghandin bashlap, meschitlerning taqilishqa, atalmish étiqadchi ammini "Qoghdaydighan" rishatka, sim tosaqlarning peyda bolushqa bashlighanliqi, awaz we yüz tonush yumtallirining jüme künliridiki diniy keypiyatni yoqatqanliqini bildürgen.

Uning ilgiri sürishiche, chén chüen'go hoquq tutushtin burun da'iriler meschitlerni qattiq kontrol qilsimu, lékin balilar yenila tekshürüshlerdin oghurluqche ötüp jüme namizigha qatnishishqa muweppeq bolalaydiken. Lékin chén chüen'godin bashlap bu ehwal axirlashqan.

Burunqidek kishiler bir-biri bilen "Essalamu eleykum", dep körishidighan, allahni yad alidighan, ayallar niqab, hijap yaki yaghliq artidighan ehwallar ghayip bolghan.

Aptor yene chet'el axbarat wasitilirining xewirini neqil keltürüp, chén chüen'go yötkilip kelgen deslepki 3 ayda aptonom rayon boyiche 5 mingdek meschitning chéqip tashlan'ghanliqi, lékin xitayning en'gilyede turushluq bash elchisi lyu shawmingning "Maliye waqti" gézitide maqale élan qilip, buni ret qilghanliqini bildürgen.

Jénnifér balfor maqaliside, lyu shawmingning xata sözligenlikini eskertip, meschitlerning pütkül rayonda peqet körsetmilik üchün saqlap qélin'ghanliqini tekitligen. U "Ibadet orunlirining baghcha, zawut, olturaq bina we köngül échish orunlirigha özgertilgenliki" ni tekitligen. Uning qeyt qilishiche, qeshqer héytgah meschitidek meshhur bir meschitmu ibadet qilghuchilar üchün taqalghan.

U maqalisining axirida mundaq dégen: "Meschitke bérishqa yaki bu heqte sözleshke jür'et qilidighanlar yoq déyerlik. Héchkim xudaning ismini ashkare tilgha élishqa pétinalmaydu".

Toluq bet