Уйғур елидә йеқинқи 4 йилда 6 милйондәк адәм хитайниң "кәспий маһарәт тәрбийәси" гә қатнашқан

Мухбиримиз әркин
2021-09-24
Share

Уйғур елидә 2016-йилдин 2020-йилғичә болған хитайниң 13-бәш йиллиқ пилани мәзгилидә аз кәм 5 милйон 950 миң адәм "кәспий маһарәт тәрбийәси" гә қатнашқан. Бу мәзгил ‍ичидә йәнә 2 милйон 340 миңдин артуқ адәм шәһәрләрдә ишқа орунлашқан.

Хитай һөкүмити "қайта тәрбийәләш мәркәзлири" дәп атап кәлгән вә қанунға қисмән хилаплиқ қилған кишиләргә "кәспий маһарәт тәрбийәси" берип, уларниң җәмийәткә ярамлиқ кишиләр болуп чиқишиға ярдәм беридиғанлиқини илгири сүрүп кәлгән бу орунлар, кишилик һоқуқ тәшкилатлири тәрипидин бирдәк "җаза лагерлири" дәп қаралғаниди.

Шинхуа агентлиқиниң 23-сентәбир бәргән хәвиридә, хитайниң 13-бәш йиллиқ пилани мәзгили ичидә "шинҗаң уйғур аптоном райониниң кәспий маһарәт тәрбийәсини тәрәққий қилдурушта һәр хил тиришчанлиқларни көрсәткәнлики", "һәр хил ишқа ‍орунлишиш тәрбийәлирини елип барғанлиқи" тәкитләнгән.

Бирақ хитайниң 13 бәш йиллиқ пилани мәзгили уйғурлар тарихидики әң қорқунчлуқ дәвр болуп, аз дегәндә бир милйон 800 миң кишиниң тутқун қилинғанлиқи мутәхәссисләр тәрипидин көрситилгәниди. Бу, америка ташқи ишлар министирлиқи тәрипидин 2-дуня урушидин кейинки бир қетимлиқ милләтләрниң әң чоң коллектип тутқун қилиш қилмиши", дәп әйибләнгән.

Бу мәзгл ичидә йәнә уйғурларниң тили, мәдәнийити, дини, өрп-адәтлири вә нопуси чәклинип, уйғур аилилири парчиланған. Уйғур содигәрлири вә карханичилириниң мал-мүлки тартивелинип, хитайниң сода тор бекәтлиридә "ким ашиду" қилип сетилғаниди. Бу, хәлқарада бәзи ғәрб дөләтлири тәрипидин "ирқий қирғинчилиқ" дәп етирап қилинған. Бирақ шинхуа агентлиқиниң хәвиридә, йәрлик даириләрниң бу мәзгил ичидә райондики аталмиш ишсизлиқ нисбитини 4 пирсәнттин төвән сәвийәдә тутуп турғанлиқи илгири сүрүлгән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт