Йиғивелиш лагерлирида тутқунларға берилгән дора вә окул кишилик һоқуқ тәшкилатлирида гуман қозғиди

Мухбиримиз әркин
2019-01-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитайниң уйғур районидики йиғивелиш лагерлирида тутқунларға намәлум дора яки суюқлуқ ичүриватқанлиқиға даир учурлар кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң диққәт нуқтисиға айлинишқа башлимақта.


Қазақистандики «ата юрт» намлиқ кишилик һоқуқ тәшкилатиниң мәсули серикҗан билашниң радийомизға билдүрүшичә, «улар шинҗаңдики йиғивелиш лагерлирида намәлум дора ишлитилгәнлики, һәтта дора тәҗрибә қилинғанлиқиға даир нәччә йүз дело топлиған».

«Ата юрт» уйғур районидики лагерларда тутқунларға намәлум дора, суюқлуқ ичүргәнликини илгири сүргән тунҗи тәшкилат болмисиму, әмма у бу мәсилә һәққидә дело топлаватқанлиқини елан қилған тунҗи тәшкилаттур. Хитайниң тутқунларға намәлум дора ичүридиғанлиқини бурун бу лагерларда йетип чиққан меһригүл турсун, гүлбаһар җелилова қатарлиқ тутқунлар оттуриға қойған.

Бу мәсилә америкилиқ тәтқиқатчи саманта хофманниң 24‏-январ америка «ташқи сиясәт» журнилида елан қилинған уйғурлар һәққидики мақалисидә тилға елинған. У меһригүл турсунниң өткән йили америка дөләт мәҗлисидә бәргән бу һәқтики гуваһлиқ сөзлирини нәқил кәлтүргән. Меһригүл турсунниң билдүрүшичә, бу намәлум дора аялларда хамушлуқ пәйда қилип, нерва системиси вә сезиминиң қалаймиқанлишиши, һейизниң кесилиши қатарлиқ аламәтләрни кәлтүрүп чиқиридикән. Бу мәсилә йеқинда лагердин қоюп берилип, қазақистанға қайтип чиққан бир қазақ пуқрасида роһий бинормаллиқ көрүлгәндин кейин, таратқуларниң диққитини қозғашқа башлиған.

«Ата юрт» ниң мәсули серикҗан билашниң билдүрүшичә, «қоюп берилгән кишиләрдин түрмидә уларға мәҗбурий окул урулғанлиқини нәччә йүзлигән пакитлар испатлап беридикән.»

У, тутқунларға қәрәллик дора ичүрүлгәндин кейин уларниң қени тәкшүрүлгәнлики, уларниң тәҗрибә буюми орнида қоллинилғанлиқини билдүргән. Лекин, хитай һөкүмити һазирға қәдәр бу учурниң раст-ялғанлиқиға һечқандақ чүшәнчә берип бақмиди. Уларниң илгири сүрүшичә, нөвәттә даириләр бу кишиләрниң «кәспий тәрбийәләш мәркәзлири» дә сиясәт қанун тәрбийәси елиши вә кәсип өгинишигә ярдәм қилмақта икән. Лекин кишилик һоқуқ тәшкилатлири хитайниң түрмидәк башқурулидиған бу лагерларда 3 милйондәк уйғур вә башқа мусулман милләтлириниң тутуп турулуватқанлиқини илгири сүрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт