«Тәрбийәләш мәркизи» ниң «иҗабий роли» һәққидики тәшвиқатлар көпләп оттуриға чиқмақта

Мухбиримиз әзиз
2019-03-19
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хәлқара җамаәтниң лагерлар һәққидики тәнқиди барғансери юқири пәллигә чиқиватқанда хитай һөкүмитиму өзлирини ақлаш үчүн «тәрбийәләш мәркизи» дәп аталған бу орунлардики курсантларни «йеңилиқ» вә «заманивилиқ» қа йетәкләватқанлиқини қайта-қайтилап тәкитләшкә башлиди.

«Хитай хәвәрләр» торида хотәнниң қарақаш наһийәсидики «тәрбийәләш мәркизи» гә елип кетилгән мәрһабаниң «диний әсәбий идийә» ләрниң асаритидин халас болуп, уссул ойнаш, нахша ейтишни өгәнгәнлики, униң бу җайда рәсим сизишни өгинип «җуңхуа туприқиниң гүзәлликини җәвлан қилдуридиған мәнзириләрни көпләп сизғанлиқи» ни алаһидә хәвәр қилиду. Һалбуки мәрһаба билән униң нәврә инисиниң анчә раван болмиған хитайчә тилда өзара параңлишишини хитай ахбарати уларниң хитайчә өгиништә илгирилигәнликигә мисал қилип чүшәндүриду.

Хитай мухбирлар йәнә бу җайда «диний әсәбийлик» ниң тәсиригә учриған қиз курсантларниң узун исламий либасларни вә һеҗаблирини селип ташлап «чач гүзәлликини намаян қилишқа йүзләнгәнликини», шуниңдәк «гирим қилишни өгиниш арқилиқ аяллиқ латапәтни техиму өзгичә әкс әттүрүшкә майил болуватқанлиқини» көргән. Шу арқилиқ бу курсантларниң бу җайларда җисманий қийнаққа әмәс, бәлки маһарәт вә талант йетилдүрүш пурситигә еришкәнликини испатлимақчи болиду.

Һалбуки бу хил «тәрбийәләш мәркәзлири» ни бешидин кәчүргән гуваһчиларниң баянлири болса бу җайларда уйғур тили, уйғур мәдәнийити, шуниңдәк уйғурларниң миллий вә диний кимликиниң қаттиқ җазалар билән зич бирләшкән мәҗбурлаш шәклидә йоқитиливатқанлиқини алға сүрүп кәлгән иди. Хитай ахбаратлириниң бу әһвалларни өзлириму билмигән һалда етирап қилиши вә буни «заманивилиққа қарап қәдәм елиш» дәп тәсвирлишини бир қисим анализчилар бу лагерларда әнә шундақ меңә ююш қилмишлириниң мәвҗутлуқиниң испати дәп қаримақта.

Д у қ ниң баянатчиси дилшат решит бу һәқтә сөз қилип: «хотәндики уйғурларниң уйғурчә әмәс, бәлки өзлири мәҗбурий өгиниватқан хитай тилида анчә раван болмиған һалда сөзлишиши пүтүнләй сүнийлик. Өз тилиғиму игә болалмиған бу кишиләр йәнә немигә игә болалиши мумкин?» деди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт