"Terbiyelesh merkizi" ning "Ijabiy roli" heqqidiki teshwiqatlar köplep otturigha chiqmaqta

Muxbirimiz eziz
2019-03-19
Élxet
Pikir
Share
Print

Xelq'ara jama'etning lagérlar heqqidiki tenqidi barghanséri yuqiri pellige chiqiwatqanda xitay hökümitimu özlirini aqlash üchün "Terbiyelesh merkizi" dep atalghan bu orunlardiki kursantlarni "Yéngiliq" we "Zamaniwiliq" qa yéteklewatqanliqini qayta-qaytilap tekitleshke bashlidi.

"Xitay xewerler" torida xotenning qaraqash nahiyesidiki "Terbiyelesh merkizi" ge élip kétilgen merhabaning "Diniy esebiy idiye" lerning asaritidin xalas bolup, ussul oynash, naxsha éytishni ögen'genliki, uning bu jayda resim sizishni öginip "Jungxu'a tupriqining güzellikini jewlan qilduridighan menzirilerni köplep sizghanliqi" ni alahide xewer qilidu. Halbuki merhaba bilen uning newre inisining anche rawan bolmighan xitayche tilda öz'ara paranglishishini xitay axbarati ularning xitayche öginishte ilgiriligenlikige misal qilip chüshendüridu.

Xitay muxbirlar yene bu jayda "Diniy esebiylik" ning tesirige uchrighan qiz kursantlarning uzun islamiy libaslarni we héjablirini sélip tashlap "Chach güzellikini namayan qilishqa yüzlen'genlikini", shuningdek "Girim qilishni öginish arqiliq ayalliq latapetni téximu özgiche eks ettürüshke mayil boluwatqanliqini" körgen. Shu arqiliq bu kursantlarning bu jaylarda jismaniy qiynaqqa emes, belki maharet we talant yétildürüsh pursitige érishkenlikini ispatlimaqchi bolidu.

Halbuki bu xil "Terbiyelesh merkezliri" ni béshidin kechürgen guwahchilarning bayanliri bolsa bu jaylarda Uyghur tili, Uyghur medeniyiti, shuningdek Uyghurlarning milliy we diniy kimlikining qattiq jazalar bilen zich birleshken mejburlash sheklide yoqitiliwatqanliqini algha sürüp kelgen idi. Xitay axbaratlirining bu ehwallarni özlirimu bilmigen halda étirap qilishi we buni "Zamaniwiliqqa qarap qedem élish" dep teswirlishini bir qisim analizchilar bu lagérlarda ene shundaq ménge yuyush qilmishlirining mewjutluqining ispati dep qarimaqta.

D u q ning bayanatchisi dilshat réshit bu heqte söz qilip: "Xotendiki Uyghurlarning Uyghurche emes, belki özliri mejburiy öginiwatqan xitay tilida anche rawan bolmighan halda sözlishishi pütünley sün'iylik. Öz tilighimu ige bolalmighan bu kishiler yene némige ige bolalishi mumkin?" dédi.

Toluq bet