Xitay tashqi ishlar ministiri xitayning bir milyondek Uyghurni "Qayta-terbiyelesh lagérliri" gha qamighanliqini aqlidi

Muxbirimiz erkin
2018-10-01
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay tashqi ishlar ministiri wang yi yéqinda amérikining "Tashqi munasiwetler kéngishi" de nutuq sözlep, xitay hökümitining bir milyondek Uyghurni "Qayta terbiyelesh" lagérlirigha qamighanliqini aqlighan.

Xitay hökümiti ilgiri yighiwélish lagérliri yaki "Qayta terbiyelesh merkezliri" ning mewjutluqini ret qilip kelgen idi. Lékin bu qétim wang yi "Qayta terbiyelesh lagérliri" ning mewjutluqini wasitilik étirap qilip, bu lagérlar "Xitay hökümitining shinjang xelqige qilip bergen yaxshi ishi" ikenlikini tekitligen. Wang yi hazirgha qeder "Qayta terbiyelesh lagérliri" ning mewjutluqini wasitilik bolsimu étirap qilghan eng yuqiri derijilik xitay emeldari.

Xitayning bir milyondek Uyghurni yighiwélish lagérlirigha qamap, 2 milyondek kishini siyasiy terbiyelesh merkezliride tutup turushi amérika, kanada, gérmaniye, firansiye qatarliq döletler we yawropa ittipaqining tenqidige uchrighan.

Bezi kishilik hoquq teshkilatliri xitayning herikiti Uyghurlargha qarita "Irqiy tazilash" élip bérish teripige qarap kétiwatqanliqini agahlandurup, b d t we xelq'ara jem'iyetni jiddiy tedbir qollinishqa chaqirip kelgen idi. Lékin, wang yi 28‏-séntebir "Tashqi munasiwetler kéngishi" de qilghan sözide hökümetning yuqiriqi qilmishlirini aqlap, "Shinjangda 20 milyon nopusi bar.

Ular hazir hökümetning qollan'ghan tedbirlirini bek qollaydu. Chünki, ular özini bixeter hés qilmaqta. Ular kéchisi xatirjem uxlaydighan boldi. Ular zorawan térrorluqqa emdi uchrimaydighan boldi. Bu yaxshi ish emesmu?" dégen.

Wang yi bu sözni sabiq amérika maliye ministiri, "Tashqi munasiwetler kéngishi" ning qosh re'islirining biri robért rubinning xitay hökümitining Uyghur rayonidiki hazirqi heriketlirige da'ir bir so'aligha jawab bergende tekitligen.

U yene "Shinjang mesilisi xitayning ichki ishi" ikenlikini, "Chet'elning buninggha arilashmasliqini ümid qilidighanliqi" ni bildürgen. Lékin, kishilik hoquq teshkilatlirining ilgiri sürüshiche, xitay "Diniy ashqunluq" we "Térrorluq" qa qarshi turushni bahane qilip, "Basturush nishanini biwasite Uyghur medeniyiti we diniy étiqadigha qaratmaqta" iken.

Toluq bet