Közetküchiler xitayning lagérlar heqqidiki teshwiqatlirining tarixtiki örneklirini tépip chiqti

Muxbirimiz irade
2019-02-21
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghur élidiki lagérlargha a'it teshwiqatliri bilen sabiq sowét ittipaqining "Gulag" lagéri we natséstlarning yehudiylargha qaratqan "Yighiwélish lagérliri" heqqidiki teshwiqatliri arisidiki oxshashliq diqqet qozghidi.

Awstraliyelik xitayshunas, awstraliye döletlik uniwérsitétning proféssori maykil klark awstraliyediki nopuzluq gézitlerdin bolghan "Dewr" ("The Age") gézitide bu heqte maqale élan qilip, xitayning hakimmutluq hakimiyetlerdin ülge éliwatqanliqini bildürdi.

Uning qarishiche, xitay hökümiti Uyghur élide yolgha qoyghan lagérliri üchün üch basquchtin terkib tapqan teshwiqat istratégiyesi - yeni mexpiyetlikni saqlash we ret qilish, aqlashni asas qilghan qarshi pikir éqimi yaritish we chet'elliklerni ziyaretke orunlashturushtin ibaret wasitilerni qollan'ghan.

Aptor maykil klarkning qarishiche, xitay hökümitining 3 basquchluq istratégiyesi kishige sabiq sowét ittipaqining "Gulag" we natsistlar gérmaniyesining yehudiylar üchün qurghan "Yighiwélish lagérliri" üchün qilghan teshwiqatlirini eslitidiken. 1930-Yillarda sitalin hakimiyitimu bashta gulagni yoshurghan bolsa kéyin uni ochuq-ashkara aqlashqa ötken we uning kishilerning méngisini yuyushta qolgha keltürgen "Netijiliri" ni 600 betlik bir kitab we filim arqiliq tentene qilghan iken.

Oxshashla natsist gérmaniyesi hökümitimu gérman xelqi we dunya jama'etchilikige qaratqan teshwiqatlirida bu orunlarda kishilerge herxil kespiy maharetlerning ögitiliwatqanliqini ilgiri sürgen. Bu heqtiki teshwiqat filimliride lagérlardiki yehudiylarning tikküchilik qiliwatqan, gilem toquwatqan, herxil pishuruqlarni pishuruwatqan'gha oxshash körünüshlerni ishletken. Filimlerde lagérlardikilerning herxil pa'aliyetlerdin intayin xushalliqi ilgiri sürülgen.

Maykil klarkning bayan qilishiche, her ikkila réjim gulag we yighiwélish lagérlirigha ziyaretlerni orunlashturghan bolup, bu bügünki künde xitay hökümiti orunlashturuwatqan diplomatik ziyaretlerning del özi iken. Qisqisi, aptor yuqiridiki réjimlarning özliri berpa qilghan lagérlar üchün qollan'ghan istratégiyelirining bügünki kün'ge kelgende xitay hökümiti teripidin birmu-bir Uyghur élidiki lagérlarda qollinilghanliqini bayan qilip ötken.

Toluq bet