Mutexessis maykil klark: "Uyghur rayonidiki lagérlar xitayning küchlüklükining emes, ajizliqining béshariti"

Muxbirimiz shöhret hoshur
2018-07-26
Élxet
Pikir
Share
Print

Awstraliyelik mutexessis maykil klark aldinqi küni Uyghur rayonidiki "Yighiwélish lagérliri" heqqide bir parche maqale élan qilip, bu lagérlarning xitay kompartiyisining küchlüklükidin emes, belki ajizliqidin bésharet béridighanliqini ilgiri sürgen.

"Xitay néme üchün Uyghur musulmanlirini yighiwélish lagérlirigha soliwaldi?" mawzuluq bu maqalida xitayning burundinla Uyghur rayonigha sezgür mu'amile qilip kéliwatqanliqi, buninggha rayonning istratégiyilik muhim orni bilen birlikte Uyghurlarning milliy we diniy kimlikining seweb bolup kéliwatqanliqi bayan qilin'ghan.

Aptor shi jinpingning sabiq sowét ittipaqining parchilan'ghanliqidek tarixiy sawaqtin ibret élip, idé'ologiye jehettin maw zédong dewrige qaytiwatqanliqi, shunga Uyghurlargha qarita xuddi maw zédong dewridikige oxshash qizil naxsha towlatquzush, qilmishigha towa qildurush qatarliq tedbirler bilen ménge yuyush dolquni qozghighanliqini bayan qilghan.

Maykil klarkning maqaliside bayan qilinishiche, xitay Uyghur rayonigha köp sanda köchmen yötkesh, pütün iqtisadiy hoquqni monopol qilish qatarliq tedbirliri bilen Uyghurlarni yutuwélish gherizide bolup kelgen, buninggha qarita Uyghurlarda qarshiliq heriketliri yüz bergen, xitay bu qarshiliq heriketlirini öz siyasitidin körüshning ornigha atalmish "Üch xil küch" lerdin körüp kelgen hemde Uyghurlarning xitaygha qarshi qarshiliq idiyisini suslashturush üchün "Yighiwélish lagérliri" ni tesis qilghan. Buning bir xata xulase we tedbir ikenlikini tekitligen maykil klark bu lagérlarning yalghuz insan heqliri ehdinamilirini depsende qilishla emes, xitayning dölet pütünlüki menpe'itigimu ziyanliq ikenlikini ilgiri sürgen. U maqaliside yene lagérlar mesilisidin xitayning dölet ichi we xelq'ara mesililerdiki peylini biliwélishqa bolidighanliqini tekitligen. Aptor axirida awstraliye hökümitining Uyghur rayonidiki lagérlar mesilisige süküt qilmasliq kéreklikini otturigha qoyghan.

Toluq bet