Мутәхәссисләр канада һөкүмитини уйғур елидики әмәлдарларни «магнетский қануни» арқилиқ җазалашқа чақирмақта

Мухбиримиз ирадә
2019-05-16
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Канадалиқ мутәхәссисләр канада һөкүмитини хитайниң уйғур елидики чен чүәнго вә шөһрәт закир қатарлиқ әмәлдарлирини «магнетский қануни» бойичә җазалашқа чақирған.

Канаданиң «дөләт почтиси» гезитиниң бу һәқтики хәвиридә хитай һөкүмитиниң уйғур елида 2 милйондәк уйғурни лагерға қамаш арқилиқ уларниң тили вә диниға һуҗум қиливатқанлиқи, буниң дәл канада һөкүмити кишилик һоқуқни дәпсәндә қиливатқан диктатор һакимийәтләрни җазалаш үчүн түзгән «магнетский қануни» бойичә җазалиниши зөрүр болған бир һәрикәт икәнликини илгири сүргән. 

Хәвәрдә көрситилишичә, канадалиқ мутәхәссисләр юқириқи бу қанун түзүлгили 18 ай болған болсиму, әмма һазирғичә бирәрму хитай әмәлдариниң қара тизимликкә елинмиғанлиқини тәнқид қилған. Улар бирдәк канада һөкүмитини әмди позитсийисини җиддий өзгәртишкә чақирған. 

Канададики оттава университетиниң қанун пәнлири профессори ерол мәндәс «дөләт почтиси» гезитигә қилған сөзидә хитай һөкүмитиниң уйғурларға қиливатқан зулуми инсанийәткә қарши бир җинайәттур. Биз һеч болмиғанда бу қанун арқилиқ буниңға тақабил турушимиз керәк,» дегән. 

У йәнә бу қанунни иҗра қилғанда хитайниң өч алидиғанлиқини әскәртип, «әгәр биз һелиһәм иккинчи дуня уруши мәзгилидики позитсийимизни қоғдап қалимиз дәйдикәнмиз, у һалда биз униң бәдилини төлишимиз вә униң қайта йүз беришигә йол қоймаслиқимиз керәк,» дегән. 

Канаданиң ташқи ишлар министири кирстия фириләндниң баянатчиси адам астин бу гезиткә қайтурған инкасида канада ташқи ишлар министирлиқиниң һәр пурсәттә хитай һөкүмитигә уйғурларниң кишилик һоқуқи мәсилисини тилға еливатқанлиқини билдүргән бирақ у канада һөкүмитиниң уйғур елидики хитай әмәлдарлириға қарита җаза тәдбири чиқарған яки чиқармайдиғанлиқи һәққидә гәп қилмиған. 

Хәвәрдә баян қилинишичә, мутәхәссисләр нурғун хитай әмәлдарларниң канадаға йөткәп келивалған мал-мүлүклири бар болғачқа, әгәр канада «магнетский қануни» ни йолға қойған тәқдирдә буниң чоқум тәсири болидиғанлиқини мөлчәрлимәктикән. 

Канаданиң бейҗиңда турушлуқ сабиқ дипломати вә хитай ишлири мутәхәссиси чарлес буртун канадани тәдбир елишқа чақирип «канада һөкүмити хитайға қарши күчлүк туруши керәк, шундила хитай канададин әйминидиған болиду» дегән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт