Хитайниң «йәршари вақти гезити» уйғур елидә «маһийәттин өзгәртиш» сиясити елип бериливатқанлиқини дәлиллиди

Мухбиримиз ирадә
2018-07-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай һөкүмитиниң уйғур елидә «йепиқ тәрбийә лагерлири» ни бәрпа қилип, бир милйондин ошуқ кишини бу орунларға солаш арқилиқ дунядики әң еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини елип бериватқанлиқи хәлқарада күчлүк тәнқид қилиниватқан бир шараитта хитай компартийәсиниң авази һесаблинидиған «йәршари вақти гезити» мақалә елан қилип, ғәрбниң тәнқидлиригә пәрва қилмайдиғанлиқини җакарлиди.

Бу мақалә, «йәршари вақти гезити» ниң обзорчиси шән ренпиң тәрипидин елан қилинған болуп, мақалигә «шараитиңиз яр бәрсә шинҗаңға берип саяһәт қилиң» дәп мавзу қоюлған. У, өзиниң йеқинда «йәршари вақти гезити» ниң мухбирлар гурупписидикиләр билән биргә уйғур елиниң ақсу, куча, корла қатарлиқ җайлирини зиярәт қилип кәлгәндин кейин у йәрдики вәзийәтниң қайтидин бихәтәр болғанлиқини әмәлий һес қилғанлиқини илгири сүргән вә төвәндикиләрни баян қилған: «. . . Шинҗаңниң һазир бихәтәр икәнлики әмәлийәт, кочиларда аммиға қолай сақчи понкитиниң көп болуши шинҗаңда һәр вақит иш чиқиш еһтималлиқидин дерәк бәрмәстин, бәлки һөкүмәтниң зораванлиқ, террорлуқ һуҗуми вә еғир җәмийәт аманлиқи вәқәлириниң йүз бериш еһтималлиқини түгитиш ирадисини әкс әттүриду. . . Зораван-террорчиларни қоғлап йоқитиш қудрәтлик һакимийәт үчүн тәс иш әмәс. Лекин униң йүз бериш еһтималлиқини түгитиш башқа иш. Бу тәннәрхниң наһайити юқири болидиғанлиқидин дерәк бериду, бу, әмәлийәттә бир җәмийәт үчүн наһайити зор һәр тәрәплимә түзәш қурулушидур. Бүгүнки шинҗаң зораванлиқ, террорлуқ һәрикәтлирини түзәш хизмитини мувәппәқийәтлик тамамлап, маһийәттин түзәштин ибарәт техиму юқири нишанға қарап илгирилимәктә».

Чәтәлләрдики бир қисим тәтқиқатчилар хитай һөкүмитиниң уйғур елидә йүргүзүватқан сиясәтлирини вә болупму йепиқ тәрбийә лагерлирини тәһлил қилип, хитай һөкүмитиниң пүткүл бир милләтни қайтидин өзгәртип ясаш қурулуши елип бериватқанлиқини билдүргән иди. Уйғур көзәткүчиләрниң қаришичә, хәлқ гезити обзорчиси юқиридики сөзи арқилиқ юқиридики бу тәһлилниң тоғрилиқини дәлилләп бәргән.

«Йәршари вақти гезити» обзорчиси шән ренпиң йәнә мақалисидә чәтәлләрдики америка қатарлиқ демократик әлләр вә кишилик һоқуқ органлириниң хитайға қаратқан тәнқидлирини тилға елип туруп: «ғәрбтики бәзи күчләр тохтимай шинҗаңдин қусур издиди, улар зораванлиқ, террорлуқ һәрикәтлириниң шинҗаңни қалаймиқан қиливетишини үмид қилиду, әлвәттә. Шинҗаңни идарә қилиш нәтиҗилириниң қандақ қолға кәлтүрүлгәнликидин қәтийнәзәр улар биарам болиду. Һалбуки, шинҗаң тәңритағниң җәнуби вә шималидики һәр милләт хәлқниң шинҗаңи, шундақла барлиқ җуңго хәлқиниң шинҗаңи. . . Биз шинҗаңни өзигә тәвә, үнүмлүк муқимлиқни қоғдаш вә тәрәққият йолини тепишқа илһамландуримиз. Биз ғәрбтики бәзи күчләрниң шинҗаңни идарә қилишқа қандақ баһа беришигә пәрва қилмаймиз» дегән.

Чәтәлләрдики уйғур көзәткүчиләр болса хитай һөкүмитиниң бу обзор арқилиқ васитилик һалда уйғур елидики қаттиқ қол сиясәтлирини изчил давам қилидиғанлиқини җакарлаш билән биргә хитайларни дөләтниң сияситини қоллашқа чақириватқанлиқини билдүрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт