Xitayning "Yershari waqti géziti" Uyghur élide "Mahiyettin özgertish" siyasiti élip bériliwatqanliqini delillidi

Muxbirimiz irade
2018-07-18
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghur élide "Yépiq terbiye lagérliri" ni berpa qilip, bir milyondin oshuq kishini bu orunlargha solash arqiliq dunyadiki eng éghir kishilik hoquq depsendichilikini élip bériwatqanliqi xelq'arada küchlük tenqid qiliniwatqan bir shara'itta xitay kompartiyesining awazi hésablinidighan "Yershari waqti géziti" maqale élan qilip, gherbning tenqidlirige perwa qilmaydighanliqini jakarlidi.

Bu maqale, "Yershari waqti géziti" ning obzorchisi shen rénping teripidin élan qilin'ghan bolup, maqalige "Shara'itingiz yar berse shinjanggha bérip sayahet qiling" dep mawzu qoyulghan. U, özining yéqinda "Yershari waqti géziti" ning muxbirlar guruppisidikiler bilen birge Uyghur élining aqsu, kucha, korla qatarliq jaylirini ziyaret qilip kelgendin kéyin u yerdiki weziyetning qaytidin bixeter bolghanliqini emeliy hés qilghanliqini ilgiri sürgen we töwendikilerni bayan qilghan: ". . . Shinjangning hazir bixeter ikenliki emeliyet, kochilarda ammigha qolay saqchi ponkitining köp bolushi shinjangda her waqit ish chiqish éhtimalliqidin dérek bermestin, belki hökümetning zorawanliq, térrorluq hujumi we éghir jem'iyet amanliqi weqelirining yüz bérish éhtimalliqini tügitish iradisini eks ettüridu. . . Zorawan-térrorchilarni qoghlap yoqitish qudretlik hakimiyet üchün tes ish emes. Lékin uning yüz bérish éhtimalliqini tügitish bashqa ish. Bu tennerxning nahayiti yuqiri bolidighanliqidin dérek béridu, bu, emeliyette bir jem'iyet üchün nahayiti zor her tereplime tüzesh qurulushidur. Bügünki shinjang zorawanliq, térrorluq heriketlirini tüzesh xizmitini muweppeqiyetlik tamamlap, mahiyettin tüzeshtin ibaret téximu yuqiri nishan'gha qarap ilgirilimekte".

Chet'ellerdiki bir qisim tetqiqatchilar xitay hökümitining Uyghur élide yürgüzüwatqan siyasetlirini we bolupmu yépiq terbiye lagérlirini tehlil qilip, xitay hökümitining pütkül bir milletni qaytidin özgertip yasash qurulushi élip bériwatqanliqini bildürgen idi. Uyghur közetküchilerning qarishiche, xelq géziti obzorchisi yuqiridiki sözi arqiliq yuqiridiki bu tehlilning toghriliqini delillep bergen.

"Yershari waqti géziti" obzorchisi shen rénping yene maqaliside chet'ellerdiki amérika qatarliq démokratik eller we kishilik hoquq organlirining xitaygha qaratqan tenqidlirini tilgha élip turup: "Gherbtiki bezi küchler toxtimay shinjangdin qusur izdidi, ular zorawanliq, térrorluq heriketlirining shinjangni qalaymiqan qiliwétishini ümid qilidu, elwette. Shinjangni idare qilish netijilirining qandaq qolgha keltürülgenlikidin qet'iynezer ular bi'aram bolidu. Halbuki, shinjang tengritaghning jenubi we shimalidiki her millet xelqning shinjangi, shundaqla barliq junggo xelqining shinjangi. . . Biz shinjangni özige tewe, ünümlük muqimliqni qoghdash we tereqqiyat yolini tépishqa ilhamlandurimiz. Biz gherbtiki bezi küchlerning shinjangni idare qilishqa qandaq baha bérishige perwa qilmaymiz" dégen.

Chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler bolsa xitay hökümitining bu obzor arqiliq wasitilik halda Uyghur élidiki qattiq qol siyasetlirini izchil dawam qilidighanliqini jakarlash bilen birge xitaylarni döletning siyasitini qollashqa chaqiriwatqanliqini bildürmekte.

Toluq bet