Xitay hökümiti Uyghur diyaridin tépilghan arxé'ologiyelik tépilmilargha siyasiy tüs bermekte

Muxbirimiz irade
2018-12-11
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay da'irilirining Uyghur élide tépilghanliqi ilgiri sürülüwatqan bir qisim qedimiy yadikarliqlarni pesh qilip, tarix teshwiqati qiliwatqanliqi melum bolmaqta.

Shinxu'a agéntliqi 11-dékabir küni tarqatqan bir xewerge qarighanda, xitayning merkizi téléwiziye istansida tarqitiliwatqan "Dölet göherliri" namliq programmining ikkinchi pesillik programmisigha Uyghur élidin bayqalghanliqi ilgiri sürülüwatqan 3 parche boyum tallinip tonushturulghan.

Xewerde éytilishiche, ularning biri, 1995-yili niye qedimiy qebristanliqtin bayqalghan qedimiy toqulma buyumlar, ikkinchisi 1973-yili turpan astanidiki 206-nomurluq qebridin tépilghan xitayning tang dewrige a'it bolghan yaghach qorchaq, üchinchisi turpan édiqut qedimiy sheher xarabisidin tépilghanliqi ilgiri sürülgen xitay riwayetliridiki ayal ilah nüwaning resimi iken.

Xewerde Uyghur diyarining "Tarixtin béri xitayning bir qismi" ikenliki, bu yerdiki "Tarixiy tépilmilarning xitay ottura tüzlengliki bilen chemberchas baghlan'ghanliqi" dek mezmunlar teshwiq qilin'ghan.

Halbuki, chet'ellerdiki Uyghur tarixchiliri mezkur xewerde tilgha élin'ghan yuqiriqi üch atalmish arxé'ologiyelik tépilmining musteqil ilmiy orunlarning tetqiq qilip békitishidin ötmigen nersiler ikenlikini, ularning tarixiy dewri, arqa körünüshi we siyasiydin xaliy ilmiy yeküni heqqide xitay hazirgha qeder héchqandaq uchur bermigenliki, belki bularning bügünki künde xitayning siyasiy teshwiqati üchün qoral süpitide paydiliniwatqanliqini otturigha qoymaqta.

Közetküchilerning qarishiche, xitay hökümiti Uyghur élide ikki milyondin oshuq Uyghurni lagérgha solash arqiliq Uyghurlarning milliy we dini alahidiliklirini yoq qilishqa urunuwatqan bir shara'itta bu xewerning otturigha chiqishi tasadipiyliq emes iken.

Toluq bet