Oliwiya énos: "Uyghurlarning mejburiy emgekke sélinishigha amérika téximu qattiq tedbir qollinishi lazim!"

Muxbirimiz eziz
2020-03-24
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümiti ‍Uyghur diyarida ijra qiliwatqan mejburiy emgekke da'ir köpligen melumatlarning otturigha chiqishigha egiship, amérika hökümitining bu xil "Zamaniwi qullar emgiki" mesilisige téximu qattiq we keskin mu'amile qilishi heqqide pikirler otturigha qoyulushqa bashlidi.

Amérikadiki "Miras fondi" ning tetqiqatchisi oliwiya énosning 23-mart küni élan qilin'ghan bu heqtiki maqalisi mushu xil chuqanlarning biri hésablinidu.

Aptor maqaliside awstraliye istratégiye we siyaset instituti (ASPI) ning Uyghurlar heqqidiki mexsus doklatidin misal alghan halda nöwette 80 mingdin artuq Uyghurning xitay ölkilirige yötkilip mejburiy emgekke séliniwatqanliqini, bularning bir qismining "Qayta terbiyilesh" namidiki lagérlardin qoyup bérilgen kishiler ikenlikini alahide tekitleydu.

Maqalida oliwiya énos xitay hökümitining alliqachan emeldin qaldurulghan "Emgek arqiliq terbiyelesh" sheklidiki zorluq tedbirlirini Uyghurlargha tetbiqlash qilmishini eyiblep: "Xitayning bu qilmishliri uzundin buyan melum boluwatqan bolup, nöwettiki lagér tutqunlirining mejburiy emgekke sélinishi bu hadisining menggü tügimes bir ishqa aylinip qalghanliqidin bésharet bermekte" dep körsitidu. Shuningdek hazir az dégendimu xitaydiki 27 zawutta dunyawi shöhretke ige 83 xil markida ishliniwatqan mehsulatlarning del mushu xil mejburiy emgek arqiliq wujud kéliwatqanliqini tekitleydu.

Oliwiyaning pikriche, xitay hökümitining bu xildiki "Emgek arqiliq terbiyelesh" méxanizmi arqiliq alliqachan toluq kespiy terbiye ma'aripigha ige bolup bolghan Uyghurlarni jismaniy emgekke sélish qilmishi "Medeniyet zor inqilabi" dewride köplep ‍otturigha chiqqan. Emdilikte bu hadisining yene bir qétim körülüshi bolsa xitaydiki dölet igidarchiliqida boluwatqan zawut-fabrikilarning buningdin menpe'et éliwatqanliqining inkasi iken.

Maqalida körsitilishiche, amérikaning munasiwetlik qanunliri bu xil mejburiy emgek bedilige ishlen'gen herqandaq mehsulatni import qilish hemde istémal qilishni men'i qilidiken. Del mushu sewebtin amérikaning tamozhna we chégra mudapi'e xadimliri Uyghurlar diyaridiki mejburiy emgekning mehsuli bolghan tawarlarning amérika chégrasidin kirishini tekshürüwatqan bolup, buninggha chétishliq köpligen mehsulatlarni bayqighan. Aptor mushu ehwalni nezerde tutup "Eger mushu ehwal dawam qiliwerse xitaydiki zulumgha amérika hökümitimu shérik bolup qalghan bolidu" dep körsitidu. Shundaqla amérika hökümitini bu xil ré'alliq aldida mejburiy emgek bedilige ishlen'gen herqandaq mehsulatni amérikigha import qilishtin cheklesh, shuningdek bu heqte téximu qattiq bolghan tedbirlerni qollinishqa chaqiridu.

Toluq bet