Xitayning Uyghur élidiki lagérlirigha a'it ashkarilan'ghan mexpiy höjjiti küchlük inkas qozghidi

Muxbirimiz irade
2019-11-19
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitayning Uyghur élidiki lagérlargha a'it 403 betlik mexpiy höjjiti "Nyu-york waqti" géziti teripidin ashkarilan'ghandin kéyin dawamliq zor inkas qozghimaqta. Dunya Uyghur qurultiyi bu heqte bayanat élan qilip, xelq'ara jem'iyetni emdi emeliy tedbir qollinishqa dewet qildi.

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatida, xitay hökümitining Uyghur élide yürgüzüwatqan siyasetlirige a'it ashkarilan'ghan bu höjjet arqiliq xitayning siyasetlirining tebi'iti we xitay dölet re'isi shi jinpingning meqsitining toluq namayan bolghanliqini eskertken. Dunya Uyghur qurultiyi re'isi dolqun eysa bayanattiki sözide: "Emdi xelq'ara jem'iyetning sükütni dawamlashturushi üchün bir bahane qalmidi. Bu höjjetler Uyghur milliy kimlikini tazilash herikitining xitay hökümitining eng yuqiri qatlimi teripidin aldin layihelen'genlikini ashkarilap berdi" dégen.

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatida yene, mezkur höjjettiki mezmunlarning xitayning xelq'aragha qiliwatqan teshwiqatliri bilen zit ikenlikini we xelq'araning Uyghur élide yüz bériwatqan emeliyetni chüshinishige yardem qilidighanliqini bildürüp, xelq'ara jama'etni xitay hakimiyitining bu chékidin ashqan zulumigha qarshi emeliy qedem tashlashqa chaqirghan. Ular, xitaygha qoyulidighan jaza tedbirliri, xitay mallirigha qoyulidighan cheklime we Uyghur panahlan'ghuchilarni derhal orunlashturush mesilisining bu tedbirlerning bir qismi bolushi kéreklikini eskertken.

Amérika dölet mejlisidiki gholluq eza, kéngesh palatasida köp sanliqni teshkil qilidighan jumhuriyetchiler re'isi mitch makkonél 18-noyabir küni dölet mejliside qilghan sözide yuqiridiki bu höjjet toghrisida toxtalghan. U "Xitay hökümitining Uyghurlarning milliy we dini kimlikini yoqitish üchün élip bériwatqan bu siyasetliri intayin pilanliq we sistémiliq" dégen we uni "Qorqunchluq" dep teswirligen.

Amérikaning sabiq mu'awin prézidénti we hazirqi prézidént namzati jo baydinmu 18-noyabir küni tiwittir uchuri arqiliq mezkur höjjetlerge inkas qayturghan. U "Xitay hökümitining bir milyon etrapida kishini lagérgha qamishi bügünki dunyada yüz bériwatqan eng éghir kishilik hoquq depsendichilikidur. Amérika buninggha sükütte turmasliqi kérek" dégen.

Toluq bet