Xelq géziti: "Shinjangda uzun muddetlik eminlikning obdan ulini salduq"

Muxbirimiz erkin
2018-11-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitayning "Xelq géziti" xitay hökümitining bir milyondek Uyghurni yighiwélish lagérlirigha qamashtek tedbirlirini aqlap, bu arqiliq mezkur rayonda uzun muddetlik eminlikning uli sélin'ghanliqini bildürgen. Lékin, közetküchilerning ilgiri sürüshiche, bu eminlik Uyghurlarni keng kölemlik tutqun qilip, ularning medeniyiti, tili, diniy étiqadi, a'ile we qimmet qarishini weyran qilish bedilige kelmekte iken.

Xitay hökümiti yéqinqi waqitlarghiche yighiwélish lagérlirining mewjutluqini inkar qilip kelgen. U peqet yéqindila lagérlarning mewjutluqini étirap qilip, biraq bu orunlarning "Kespiy terbiyelesh merkezliri" ikenlikini ilgiri sürgen.

"Xelq géziti" de 1‏-noyabir küni chang yüy dégen isim bilen élan qilin'ghan maqalida "Térrorluq we ashqunluqni yiltizidin yoqitish üchün uni böshükidin tizginleshke toghra kélidighanliqi" tekitlen'gen.

Maqalida xitayning atalmish "Térrorluq" we "Ashqunluq" qa qarshi üzül-késil tedbirlirining zor netijige érishkenliki, "Shuningdin bashlap bu rayonning uzun muddetlik eminlikige tesir qilip kelgen chongqur qatlamliq mesililerni hel qilishning obdan uli sélin'ghanliqi" bildürülgen.

Maqalide eskertilishiche, mezkur rayondiki nahiye derijilik orunlarning "Kespiy terbiyelesh merkezliri" ni échip, "Térrorluq we ashqunluq" ning tesirige uchrighan, lékin qanun boyiche jazalash hajetsiz kishilerni dölet tili, qanun-tüzüm, hüner öginishke teshkillishidiki muddi'asi "Ularni jem'iyetning normal turmushigha qayturup kélishi iken".

Xitay hökümiti lagérlarni "Kespiy terbiyelesh merkezliri" désimu, lékin uninggha qamalghan kishilerning sani we aqiwitini ashkarilashni ret qilip keldi. Nöwette xelq'ara jem'iyet xitayning lagérlar heqqidiki xewerlerge jawab bérishini telep qilmaqta.

6‏-Noyabir b d t kishilik hoquq kéngishi xitay kishilik hoquq xatirisini qerellik körüp chiqidu. Xelq'ara kechürüm teshkilatining qeyt qilishiche, yighinda "B d t uning Uyghurlarni sistémiliq basturushigha xatime bérishi kérekliki heqqide keskin signal bérishi kérek". Lékin, "Xelq géziti" ning maqaliside, atalmish "Kespiy terbiyelesh merkezliri" ni échishtek bu tedbirning "Shinjang weziyitini muqimlashturushta halqiliq rol oynighanliqi" tekitlen'gen.

Toluq bet