Dunya Uyghur qurultiyi xitayning Uyghurlarni “Namratliqtin qutquzush pilani” ni teqid qildi

Muxbirimiz erkin
2018.02.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Dunya Uyghur qurultiyi düshenbe küni xitayning Uyghur rayonidiki namratliqtin qutquzush pilanini tenqidlep, xitayning namratliqtin qutquzush namida Uyghurlarni özining enenwiy medeniyet qimmet qarishidin waz kéchishke mejburlawatqanliqini ilgiri sürdi.

Dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi dilshat rishit bu sözlerni xitayning 2020‏-yilghiche Uyghur élidiki 21 nahiyeni pütünley namratliqtin qutquzidighanliqini élan qilghanliqigha qarita éytqan. Xongkongdiki “Jenubiy xitay etigenlik pochta géziti” ning xewer qilishiche, xitay hökümiti Uyghur élining jenubiydiki qeshqer, xoten, aqsu, qizilsu qatarliq 3 wilayet bir oblastni namratliqtin qutquzushning 3 yilliq pilanini élan qilghan.

Da'iriler bu yil 400 ming kishini namratliqtin qutquzidighanliqini bildürgen. Emma ularni qandaq qutquzidighanliqi we buninggha qanchilik xirajet ajritidighanliqini tilgha almighan. Xitay hökümiti köpinche hallarda yuqiriqi wilayet, oblastlardiki namratliq mesilisini ulargha qutquzush puli bérish yaki ularni ichkiri ölkilerdiki xitay karxanilirigha mejburiy yötkesh arqiliq hel qilip kelgen. Emma bu ish muhajirettiki Uyghur teshkilatlirining tenqidige uchrap keldi.

Uyghur teshkilatlirining qarishiche, Uyghurlarning eng yash we eng aktip nopusini “Terbiyelesh merkezliri” ge pilanliq yighiwélip, ularning medeniyet we pen-tetqiqat öginish yolini taqighan. Qalghan nopusining bir qismini köchmen ishchilargha, yene bir qismini töwen kapaletlik a'ililerge aylandurushqa urunup kelgen. Dilshat rishit, xitay hökümitining namratliqtin qutquzush pilani “Uyghurlarni öz medeniyitidin waz kéchishke, xitay medeniyiti we turmush usulini mejburiy qobul qilishqa yéteklewatidu,” dédi.

“Jenubiy xitay etigenlik pochta géziti” ning xewiride qeyt qilishiche, 2020‏-yilghiche Uyghur élining yuqiriqi wilayet, oblastliridiki nuqtiliq 192 orun'gha hökümet xadimlirini chüshürüp, “Namratliqtin qutulushqa” yardem qilidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet