Qazaqistan Uyghurliri ömer muhemmidi tughulghanliqining 110 yilliqini xatirilimekte

Muxbirimiz ümidwar
2016-04-25
Élxet
Pikir
Share
Print


20 - Esir Uyghur edebiyatining asaschiliridin biri ataqliq sha'ir ömer muhemmidi dunyagha kelgenlikining 110 yilliqi munasiwiti bilen qazaqistan Uyghur edebiyat sahesi, ziyaliylar we bir qisim Uyghur mektepliri sha'irni xatirilesh pa'aliyetliri ötküzmekte.

Uyghur awazi géziti sehipiliride bir yürüsh ömer muhemmidini xatirilesh yüzisidin eserler élan qilin'ghan bolup, Uyghur ziyaliyliridin abdukérim turdiyarowning maqaliside körsitilishiche, ömer muhemmidi xizmet qilghan we axirqi ömrini ötküzüp depne qilin'ghan Uyghur diyarigha qoshna yarkent shehiride ömer muhemmidi namida kocha isimliri we uning heykelliri bar bolup, sha'ir wapatining 110 yilliqi munasiwiti bilen Uyghur mektepliri 2016 - yili kirishi bilen türlük shekilde uni xatirilesh pa'aliyetlirini dawamlashturmaqta. Hetta saxawetlik Uyghur erbablirining teshebbusi we maddi yardemliri bilen sha'irning kona qebristanliqtiki jeset qalduqliri yarkent shehiridiki yéngi qebristanliqqa yötkep kélinip, qebrige yadikarliq ornitilghan.

Metbu'at sehipiside yene ötken esirning 60 - 80 - yillirida ijadiyet méwiliri bilen keng tonulghan ataqliq ediblerdin ziya semedi, murat hemrayéf, hizmet abdullin, jamal bosaqop, sawutjan memetqulof we bashqilarning ömer muhemmidining hazirqi zaman Uyghur edebiyatining shekillinishi we rawajlinishigha qoshqan töhpilirige bergen yuqiri bahaliri orun alghan.

Melumki, sha'ir ömer muhemmidining nami 20 - esirning 30 - yilliri 50 - 80 - yillirida sowét ittipaqi ottura asiya rayonidin halqip, Uyghur diyari edebiyat muxlislirighimu tonulghan. U, ottura asiyadiki Uyghur edebiyatiningla emes, belki Uyghur diyaridiki hazirqi zaman Uyghur shé'iriyiti we prozichiliqining shekillinishige belgilik tesir körsetken idi.

Qazaqistanda neshir qilin'ghan Uyghur edebiyati kitabidiki uchurlardin melum bolushiche, ömer muhemedi 1906 - yili almuta shehiri yénidiki emgekchiqazaq nahiyisining yéngisheher yézisida déhqan a'iliside tughulghan, 1920 - yillarda tashkentte aliy mektep püttürgendin kéyin 1927 - 1931 - yilliri arisida almata we yarkent shehiridiki mektepler we pédagogika téxnikomida oqutquchiliq qilghan. U, 1931 - yili, 14 - mart küni 25 yéshida wapat bolghan.

Ömer muhemmedi "Shé'irlar", "Batur yillar", we "Tallanma eserler" qatarliq toplamlirini qaldurup ketken bolup, uning eserliri Uyghur, rus, qazaq, özbék we bashqa tillarda chiqqan idi.

Toluq bet