Нийроланиң қисмити уйғур җәмийитидики ортақ киризисни әкс әттүрди

Мухбиримиз әзиз
2021-12-22
Share

Нөвәттә шиветсийәдә яшаватқан уйғур муһаҗирлиридин нийрола елима өз уруқ-туғқанлириниң өткән бирнәччә йилдин буян тартиватқан соруқчилиқлирини тохтимастин паш қилиш арқилиқ уйғур җәмийити дуч келиватқан киризисниң қайси дәриҗигә берип йәткәнликини ғәрб дунясидики кәң оқурмәнләргә тонуштуруп кәлмәктә. 21-Декабир күни нийроланиң “нйо-йорк кишилири” гезитидә елан қилинған бу һәқтики мақалиси униң лондондики уйғур сотида гуваһлиқ беришидин кейинки йәнә бир чуқан болди.

Нийроланиң баян қилишичә, униң ғулҗадики ата-аниси һелиһәм милйонларчә санда һәрқайси наһийә вә шәһәрләрдики уйғур аилилиригә “туғқан болуш” намида орунлашқан хитай кадирлардин бирнәччисиниң назаритидә яшимақта икән. Уруқ-туғқанлиридин лагерларға вә түрмигә елип кетилгән кишиләрниң из-дерикини қилғили болмиғандин башқа, ата-аниси пат-патла уларниң өйигә келип қонуп кетидиған хитай кадирларниң малайлиқини қилишқа мәҗбур болмақта икән. Бу хитай кадирлар һәр қетим кәлгәндә уларни һәшәм билән күтүштин башқа уларниң “сиясий” җәһәттики соаллириға җаваб беришму нийроланиң ата-анисиға йүкләнгән вәзипиләрниң бири икән. Бу хитай кадирлар һәр қетим кәлгәндә бу аилидә “гуманлиқ сиясий мәсилиләр” яки “ашқунлуқниң аламәтлири” ниң йоқлуқини җәзмләштүрүши, җүмлидин уларниң йүрүш-туруш, йемәк-ичмәк вә гәп-сөзлиридә ашу хилдики мәзмунларниң бар-йоқлуқини тәкшүрүши лазим икән.

Мақалидә баян қилинишичә, нийроланиң уруқ-туғқанлиридин маһирә яқуп австралийәдики қериндашлириға хитай банкиси арқилиқ пул әвәткән. Әмма бу иш кейинчә униң “җинайити” гә айлинип алтә йерим йиллиқ кесилишигә сәвәб болған. Униң балилири болса хитай һөкүмити ачқан йәслигә елип кетилгән. Гәрчә нийрола бир мәзгил сүкүт қилип мушу хилдики қабаһәтләрниң ахирлишишини күткән болсиму, ақивәттә буниң һечнәрсигә дал болмайдиғанлиқини тонуп йәткән. Шуниң билән у сүкүтни бузуп, һәрқайсий ахбарат вастилириниң зияритини қобул қилған, уйғур сотида гуваһлиқ бәргән, шуниңдәк мушу хилдики мақалиларни йезип хитай һөкүмитиниң қирғинчилиққа аит қилмишлирини паш қилған. Дәрвәқә, уйғур сотида гуваһлиқ берип әтиси хитай сақчилири австралийәдики хитай консулханиси арқилиқ тунҗи қетим маһирә яқупниң қәйәрдә икәнликини уруқ-туғқанлириға уқтурған һәмдә униң ғулҗа аяллар түрмисидә җаза муддити өтәватқанлиқини ейтқан.

Нийрола мушу әһвалларни омумлаштуруп: “хитай һөкүмитиниң уйғурларға қиливатқанлириға дуня қарап туриватиду. Ата-анам болса һелиһәм нәзәрбәндтә. Маһирә яқуп һазирму түрмидә. Әмма буларниң һечқайсиси мени сүкүткә мәһкум қилалмайду,” дәйду.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт