Misirdin xitaygha qayturulush xewpide qalghan bir Uyghur oqughuchigha kanada panahliq berdi

Washin'gtondin muxbirimiz erkin teyyarlidi
2023.08.11

Bu yil 3-ayda misir bixeterlik da'iriliri teripidin tutqun qilinip, xitaygha qayturulush xewpide qalghan misirdiki ezher uniwérsitétining bir Uyghur oqughuchisigha kanada panahliq bergen. Kishilik hoquq teshkilatliri we bu weqedin xewerdar Uyghur pa'aliyetchilirining ashkarilishiche, bilal abdukérim isimlik bu oqughuchi 10-awghust küni saq-salamet kanadagha yétip kelgen. Bilal abdukérimge b d t musapirlar mehkimisi teripidin siyasiy panahliq tiligüchi salahiyiti bérilgen bolsimu, mezkur salahiyet guwahnamisining qereli toshushtin ikki kün awwal, yeni 2023-yili 21-mart küni misir bixeterlik da'iriliri teripidin qahirede tutqun qilin'ghan. Da'iriler uning qeyerge qamalghanliqinimu sir tutup kelgen.

Melum bolushiche, bilal abdukérimning tutqun qilinishi kishilik hoquq teshkilatlirini heriketke keltürgen. Uning délosigha “Qoghdighuchilarni muhapizet qilish” teshkilatini öz ichige alghan kishilik hoquq teshkilatliri, amérikaning qahirede turushluq elchixanisi, amérika xelq'ara diniy erkinlik komitéti we bezi yawropa döletlirining arilashqanliqi, shuningdek kanada qatarliq bezi gherb döletlirining uninggha siyasiy panahliq béridighanliqigha kapalet bérip, misirgha bésim ishletkenliki bildürülmekte. Melum bolushiche, bu yil 10- we 11-iyul künliri bilal abdukérimning xitaygha qayturulushtin saqlinip qélishining burulush nuqtisi bolghan. Musulman dunyasining yétekchisi, dep qarilip kelgen misir gherb ellirining bésimida axiri bilal abdukérimni xitaygha qayturush niyitidin yan'ghan.

Bu kanadaning bu yil 2-ayda xitaygha qayturulush xewpide turuwatqan Uyghurlardin az dégende 10 Uyghurni bashqa döletlerdin kanadagha orunlashturush heqqide qaral élishidin buyan tunji qétim chet'el türmisidiki bir Uyghurgha siyasiy panahliq bérip kanadagha élip kélishidur. Melum bolushiche, 2015-yildin béri misirning ezher uniwérsitétida ilim tehsil qiliwatqan bilal abdukérim, misir da'irilirining 2017-yili 4-iyul küni bashlighan misirdiki Uyghurlarni keng kölemlik tutqun qilip xitaygha ötküzüp bérish herikitide qéchip aman qalghan iken. Uyghur pa'aliyetchilirining qeyt qilishiche, shu qétimliq tutqunda misir az dégendimu 40 Uyghurni xitaygha ötküzüp bergen iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.