Mayk pompéyo xitayning Uyghurlar élidiki heriketlirini qandaq atash mesilide bahalash élip bériwatqanliqini bildürdi

Muxbirimiz jume
2020-07-01
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo ependi "Xelq'ara dini erkinlik doklati" ni élan qilmaqta. 2019-Yili 21-iyun, washin'gton.
Amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo ependi "Xelq'ara dini erkinlik doklati" ni élan qilmaqta. 2019-Yili 21-iyun, washin'gton.
AP

Amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyo xitayning Uyghurlar üstidin yürgüzüwatqan siyasetlirini qandaq atash mesiliside bahalash élip bériwatqanliqini bildürdi.

U bu sözlerni xitayning Uyghur nopusini kontrol qilish üchün Uyghur ayallirini mejburiy tughmas qilish qatarliq irqiy qirghinchiliq siyasiti yürgüzüwatqanliqi heqqide doklat-bayanatlar barliqi we uning buninggha qandaq qaraydighanliqi toghrisida erkin asiya radiyosi Uyghur bölümining diréktori alim séytofning sorighan so'algha jawab bergende qildi.

U mundaq dédi: "Biz xitayning heriketlirige qandaq qaraydighanliqmizni we uni néme dep ataydighanliqimizni bahalap békitip chiqimiz. Biz 'Uyghur kishilik hoquq qanuni' ning maqullinishida dölet mejlisi bilen yéqindin hemkarlashtuq. Bu qanun hemmeylenning birdek maqulluqidin ötti. Prézidént uninggha imza qoydi. Amérika qoshma shtatliri kishilik hoquqini qoghdash mes'uliyitige we xitaydiki kishilik hoquqqa estayidil mu'amile qilidu. Biz shundaq qilishini dawamlashturimiz. Biz [xitayning] u heriketlirini dunyadiki qanuniy mizan we ölchemler boyiche izchil bahalaymiz."

U bayanatida yene munularni otturigha qoydi: "Amérika qoshma shtatliri xitaydiki Uyghurlarni öz ichige alghan barliq xelqlerning kishilik hoquqini qoghdashta dunyadiki herqandaq döletke qarighanda, eng küchlük tedbirlerni aldi we shundaq qilishini izchil dawamlashturidu."

U yene amérikaning yawropa we asiyadiki ittipaqdashliri we islam ellirini Uyghurlar nöwette yoluquwatqan bu weziyetke jiddiy qarap, bu insanlarning kishilik hoquqini qoghdash pursitini qoldin bérip qoymasliqini ümid qilidighanliqini bildürdi.

29-Iyun "Xitaygha qarishi parlamént ezaliri birliki" élan qilghan bir doklatida xitayning Uyghur nopusini cheklesh üchün, ayallarni tughmas qilish, mejburiy bala chüshürüsh, köpiyish nisbitini töwenlitish qatarliq charilerni qollan'ghanliqini körsetken. Ular bayanatida bularning "Insaniyetke qarshi jinayet yaki irqiy qirghinchiliq jinayiti" shekillendüridighan yaki shekillendürmeydighanliqi üstide tekshürüsh élip baridighanliqini bildürgen.

Shundin kéyin bu doklat xelq'ara axbaratlarning diqqet nuqtisigha aylan'ghan. Bezi xewerlerde mutexessislerning éytqanliridin neqil élip xitayning Uyghur élide "Nopus qirghinchiliqi" yaki "Irqiy qirghinchiliq" jinayiti sadir qiliwatqanliqi tilgha élin'ghan idi.

Amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyomu bu munasiwet bilen élan qilghan tiwittér bayanatida b d t we dunya jama'etchilikini xitay kompartiyesining "Insaniyetke qarshi bu zorawanliqlirini toxtitish üchün heriketke ötüsh" ke chaqirilghanidi.

Toluq bet