Xitay hökümiti qatargha mexsus hey'et ewetip Uyghur élidiki siyasetlirini aqlighan

Muxbirimiz irade
2019-11-19
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümiti yéqinda "Shinjang medeniyet almashturush ömiki" namidiki bir hey'etni qatargha ewetip, özining Uyghur élide yürgüzüwatqan siyasetlirini aqlighan.

Tengritagh tori özining bu heqtiki xewiride töwendikilerni bayan qilghan:

"Mezkur hey'et 17-noyabirdin 18-noyabirghiche qatardiki her sahe wekillerge shinjangning muqimliqni qoghdash, iqtisadiy tereqqiyat, xelq turmushini yaxshilash, milletler ittipaqliqi, dinlar inaqliqi hemde térrorluqqa qarshi turush, esebiylikni tügitish kürishi qatarliq jehetlerde qolgha keltürgen körünerlik netijilerni tonushturdi".

Qatar bu yil 7-ayda b d t da xitayning Uyghurlargha tutqan siyasitini qollap imza qoyghan 50 dölet ichidin chékinip chiqqan birdin-bir dölet idi. Qatarning b d t diki wekili eli el-mensori eyni chaghda bu heqtiki bayanatida: "Bu birleshme mektupqa imza qoyushning qatarning tashqi siyasitidiki bitereplikige we bu jehettiki ewzellikige toghra kelmigenlikini hés qilduq. Mushu sewebtin biz biterep bolushni xalaymiz" dégen.

Shunga xitay hökümitining qatargha qarita bundaq bir teshwiqat ziyariti teshkillishi diqqet qozghaydiken.

Melum bolushiche bu atalmish "Medeniyet almashturush ömiki qatardiki bir qisim islam tetqiqat merkezliride, uniwérsitétlarda ziyarette bolghan we muxbirlar bilen uchriship, ulargha Uyghur élining atalmish "Térrorluqqa qarshi turush we esebiylikni tügitish" weziyiti, we shundaqla xitay hökümiti "Kespiy maharet terbiyesi" dep atiwalghan qayta terbiye lagérliri heqqide "Shinjangda qanun boyiche kespiy maharet telim-terbiye merkizi qurush arqiliq. . . Térrorluq herikitini yüz bérishtin burun tiriship tügitip. . . Shinjangning ijtima'iy muqimliqini ishqa ashuruldi. Bu usul junggoning asasiy qanuni we qanunlirining rohigha, xelq'ara jem'iyetning térrorluqqa qarshi turush, esebiylikni tügitish pirinsipigha, dunyadiki herqaysi el xelqining tüp menpe'etige tamamen uyghun" dégen.

Halbuki, del xitayning yuqiridiki bu ömiki qatarda ziyarette boluwatqan mezgilde xitay hökümitining Uyghur élidiki lagér siyasitige a'it 403 betlik bir mexpiy höjjiti ashkarilinip kétip, xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan siyasitining mahiyitini toluq namayan qilip bergen idi. Bundaq bir shara'itta ularning bu teshwiqatlirining qanchilik tesir körsitidighanliqi namelum.

Biraq xewerde éytilishiche, yuqiridiki atalmish "Medeniyet almashturush ömiki" diki 6 kishi qatardiki ziyaritini axirlashturghandin kéyin, kuweyt we se'udi erebistanda ziyarette bolidiken.

Toluq bet