Бу йил қәшқәр вилайитиниң импорт -експорти аз кәм 90 пирсәнттәк көпәйгән

Вашингтондин мухбиримиз әркин тәйярлиди
2024.04.19

Хитай даирилири техиму көп хитай нопуси йөткәп, ишләпчиқириш салмиқини кәң көләмлик кеңәйтиватқан уйғур дияриниң қәдимий мәркәзлиридин қәшқәр вилайитиниң импорт-експорти бу йилниң биринчи пәслидә аз кәм 90 пирсәнттәк көпәйгәнликини билдүрмәктә. Райондики хитай һөкүмәт таратқулириниң хитай таможна санлиқ мәлуматлиридин нәқил кәлтүрүп бәргән хәвәрлиридә, қәшқәр вилайитиниң бу йилниң биринчи пәсли йәни дәсләпки үч ейидики импорт -експортиниң 25 милярд 250 милйон йүәнгә йетип, өткән йилниң охшаш мәзгилидикидин 83.4 Пирсәнт артқанлиқи илгири сүрүлгән. Хитай таможна даирилириниң бу санлиқ мәлумати хитайниң уюр дияридин оттура асия җумһурийәтлири, болупму қирғизистан, қазақистан вә өзбекистан арқилиқ русийәгә чәкләнгән таварларни експорт қиливатқанлиқи қәйт қилиниватқан бир пәйттә елан қилинмақта.

Бу һәқтики тәтқиқат доклатлирида, бу дөләтләрниң русийәгә чиқарған експорт мәһсулатлириниң уйғур дияри арқилиқ хитайдин кириватқанлиқи илгири сүрүлгән. “шинҗаң гезити” ниң билдүрүшичә, нөвәттә  қәшқәр вилайитиниң импорт-експорти уйғур дияридики башқа һәрқандақ вилайәт шәһәрдин ешип кәткән болуп, бу вилайәт һазир 182 дөләт вә район билән импорт-експорт содиси қилмақтикән. Хитай һөкүмити өткән йили қәшқәрни уйғур дияридики үч “әркин сода райони” ниң бири, дәп елан қилған. Униңдин бурун, болупму 2017-йилидин башлап уйғурларниң тарихий вә мәдәнийәт бөшүки болған қәшқәргә нурғун ишләпчиқириш карханилирини йөткәп чиқип, хитайниң дөләт һамийлиқидики мәҗбурий әмгәк пирограммиси әң көҗүмләшкән районларниң биригә айландурулғаниди. Хитай таможна даирилириниң учурлирида, қирғизистан, таҗикистан вә қазақистан қәшқәр омуми импорт-експорт содисиниң 46.3 Пирсәнтини тәшкил қилидиғанлиқи, қәшқәрниң вийетнам билән болған содисиниң аз кәм 113 һәссә, малайсия билән болған содисиниң 204 һәссә, тайланд билән болған содисиниң 19 һәссидин артуқ көпәйгәнлики билдүрүлгән. Һалбуки, чәт әл тәтқиқатчилириниң доклатлирида хитайниң уйғур мәҗбурий әмгәк мәһсулатлирини експорт қилишта шәрқий җәнубий асия дөләтлирини база қилип қоллиниватқанлиқи қәйт қилинмақта.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.