Қирғизистанда хитайға қарши намайишқа қатнашқан бир аялни «етник өчмәнликкә қутратқулуқ қилиш» билән әйиблигән

Мухбиримиз әркин
2019-01-31
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Қирғизистанда хитайниң уйғур районидики сияситигә қарши намайишқа қатнишип тутқун қилинған бир аял қирғизистан тәптиш даирилири тәрипидин «етник өчмәнликкә қутратқулуқ қилиш» билән әйибләнгән.

Гүлҗәмилә сәпәрәлийива исимлик бу аял 17‏-январ күни бишкәк шәһиридә өткүзүлгән хитайға қарши наразилиқ намайишидин кейин қолға елинған. Қирғизистан ички ишлар министирлиқиниң баянатчиси бақит сейтоф намайишта 21 кишиниң қолға елинғанлиқи, уларға аммиви тәртипни қалаймиқан қилиш җинайити артилип, җәриманә қоюлғанлиқини билдүргән иди. Лекин интерфакс агентлиқиниң хәвәр қилишичә, бишкәк шәһиридики 1‏-май районлуқ сот мәһкимиси 29‏-январ сот ечип, гүлҗәмилә сәпәрәлийеваға қаритилған әйибләшниң «еғирлиқи», униң «иҗтимаий хәтири» сәвәблик давамлиқ тутуп турушни қарар қилған.

Бу йил 56 яшлиқ сәпәрәлийева намайиш йүз берип 5 күндин кейин, йәни 23‏-январ қолға елинған. Намайишчилар хитай көчмәнлирини қирғизистандин қоғлап чиқириш, қирғизларниң хитайлар билән той қилишини чәкләш, хитайдин қәрз елишни тохтитиш қатарлиқ тәләпләрни оттуриға қойған иди.

Бишкәктики намайиш хитай һөкүмити уйғур районида 3 милйондәк уйғур вә башқа мусулман аз санлиқ милләтләрни тутқун қилип, лагер вә түрмиләргә қамиған, униң бу қилмиши хәлқарада қаттиқ тәнқидкә учраватқан мәзгилдә партлиған иди. «Етник өчмәнликкә қутратқулуқ қилиш җинайити» адәттә хитайниң уйғурларни яки уйғурларға һесдашлиқ қилған бәзи хитай өктичилирини җазалайдиған сиясий термин болуп, қирғизистанниң қирғиз пуқрасини бу җинайәт билән әйиблиши диққәт қозғимақта. Қирғизистан президенти сорунбай җенбекоф бишкәктики намайиш партлаштин бир һәптә аввал кишиләрни агаһландуруп, «қирғиз-хитай һәмкарлиқиға бузғунчилиқ қилишқа урунғанлар» ниң қануний җавабкарлиққа тартилидиғанлиқини билдүргән иди. Көзәткүчиләрниң илгири сүрүшичә, хитай қирғизистанниң әң асаслиқ мәбләғ салғучиси болуп, нөвәттә хитай қирғизистанни нурғун қәрзгә боғуп қойған.

Толуқ бәт