Қирғизистан һөкүмити 1916-йили қирғинға учриғанлар үчүн һәйкәл орнитишни қарар қилди

Мухбиримиз үмидвар
2015.05.27
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Қирғизистан президенти алмасбек атанбайеф 26-май күни мәхсус пәрман чүшүрүп, 1916-йилидики қирғиз хәлқиниң миллий азадлиқ һәрикитидә қирғинға учриғанларниң хатириси үчүн һәйкәл орнитиш вә уларни хатириләшни қарар қилди.

Пәрғанә ториниң қирғизистан мәтбуатлиридин нәқил елишичә, президент алмасбек атанбайеф 1916-йилидики вәқәгә 2016-йили, сақ 100 йил тошуши мунасивити билән хатириләш паалийити өткүзүш һәққидә пәрман чиқарған болуп, мәзкур пәрманда 1916-йили чар русийәниң мустәмликә сияситигә қарши қозғилаң партлиғанлиқи, қирғиз хәлқиниң мәзкур қозғилиңиниң миллий азадлиқ һәрикити характеригә игә икәнлики көрситилгән.

Бу вәқә қирғизлар тәрипидин “чоң қечиш” дәп атилиду.

Мәлумки, 1916-йили, биринчи дуня уруши мәзгилидә оттура асия хәлқлири, җүмлидин қирғизларниң қозғилиңини русийә һөкүмити зор сандики әскири күч билән бастурған, қирғинчилиқтин сақ қелиш үчүн бир қанчә йүз миң қирғиз, қазақ вә өзбекләр қошна уйғур елиға қечип келип панаһланған.

Пәрғанә учур торидики хәвәрдә ейтилишичә, 1916-йилиниң қиш мәзгилидә иссиқ көл, нарин қатарлиқ җайлардин уйғур елиға қачқан қирғизлардин зор сандики адәм егиз тағ өткәллиридә ачлиқ, кесәллик сәвәбидин өлгән. Шу қетимлиқ қирғичилиқ вә қечиш җәрянида 150 миң адәмниң өлгәнлики пәрәз қилинған. “стан радар” торидики мақалидә ейтилишичә, шу қетимлиқ вәқәдә мәзкур вилайәтләрниң аһалиси 40% азлап кәткән.

Уйғур тарихий мәнбәлиридә вә уйғурлар арисида бу һәқтә мәлуматлар мәвҗут. Ейтилишичә, миңлиған қирғизлар бала-чақлирини елип, миң бир җапада учтурпан, ақсу вә қәшқәр әтраплириға қечип келип, уйғурларниң ярдәмлиригә еришкән иди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.