Uyghur kishilik hoquq qurulushi xitayning Uyghur rayonida "Qur'an" we jaynamaz yighiwatqanliqini tenqid qildi

Muxbirimiz erkin
2017-09-29
Share

Amérikidiki "Uyghur kishilik hoquq qurulushi" teshkilati 29‏-séntebir bayanat élan qilip, xitayning Uyghur rayonidiki Uyghur, qirghiz, qazaq musulmanlirining "Qur'an kerim" we jaynamazlirini yighiwatqanliqigha da'ir xewerlerdin qattiq endishe qiliwatqanliqini bildürdi.

Buningdin bir kün awwal xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanatchisi lu kang, xitay da'irilirining Uyghur rayonida "Qur'an kerim", jaynamaz we diniy matériyallarni yighiwatqanliqini ret qilip, bu heqtiki xewerlerni "Asassiz ösek söz" dep eyibligen idi.

Halbuki, bir qanche kün awwal Uyghur ilining korla shehirige qarashliq yéza-kentliridiki yerlik da'iriler radi'omizgha melumat bérip, "Qur'an kerim" jaynamaz we bashqa diniy matériyallarni yighiwatqanliqini delilligen. Qara yulghun yézisidiki bir yerlik kadir, "5 Ming parche 'qur'an kerim' we 500 dane jaynamaz yighiwalduq" dégen idi.

"Uyghur kishilik hoquq qurulushi" teshkilati bayanatida, xitay da'irilirining islamning muqeddes kitabi bilen diniy ashqunluqni arilashturush arqiliq Uyghur we bashqa musulman milletlerni öz dinidin sowutushqa urunuwatqanliqini bildürüp, "Bu siyaset qizil qoghdighuchlar 4 konini yoqitish herikiti élip barghan medeniyet inqilabidin kéyinki diniy ipadige qarshi eng zorawan heriket" dep tekitligen.

Uyghur aptonom rayonluq partkom sékrétari chén chu'en'go ötken yilning axirliridin bashlap Uyghur rayonida diniy erkinlikke qattiq cheklimilerni qoyghan. Bu yil martta "Diniy esebiylikke qarshi turush nizami" maqullap, nurghun diniy simwolluq belgiler, diniy kiyim-kéchek, diniy tüs alghan isimlar we diniy xahishlarni "Ashqunluq" ning ipadisi, dep élan qilghan.

"Uyghur kishilik hoquq qurulushi" teshkilati bayanatining axirida, xitay hökümitini özining asasiy qanunidiki diniy erkinlikni qoghdashqa da'ir mezmunlargha, xelq'ara kishilik hoquq ehdinamisi we xelq'ara puqraliq-siyasiy heqler ehdinamisige hörmet qilishqa chaqirghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.