Рус-хитай мунасивәтлиридики йошурун зиддийәтләр күчәймәктә

Мухбиримиз үмидвар
2017-12-24
Елхәт
Пикир
Share
Принт

2017-Йили, русийә билән хитай арисидики һәр тәрәплимә мунасивәтләр күчәйгән шуниңдәк икки дөләт рәһбәрлири өзара мунасивәтлиригә изчил юқири баһаларни берип келиватқан болсиму, әмма русийә-хитай мунасивәтлиригә йәнила дәз кетиватқанлиқи, икки дөләт арисидики йошурун ихтилапларниң күчйиватқанлиқи билдүрүлмәктә.

Америка авази тәрипидин елан қилинған бу һәқтики бир парчә мақалидә көрситилишичә, украина кирзисидин кейин русийәниң ғәрб билән болған мунасивәтлириниң йириклишиши нәтиҗисидә русийәниң хитай билән болған мунасивәтлири күчәйгән. 2017-Йили, русийәниң ғәрб билән, җүмлидин америка қошма штатлири билән болған мунасивәтлири техиму начарлишиши нәтиҗисидә русийә өзиниң хитайға қаратқан сияситидә үстүнлүкини йоқитип қоюшқа башлиған. Москва бейҗиңниң өзиниң мундақ қийин әһвалидин өз пайдисиға пайдилинишидин нарази болмақта.

Бу йил икки дөләт содиси 80 милярд долларға йәткүзүлгән болсиму, әмма русийәниң хитай билән болған бу содисида қизил рәқәмлири көрүлгән. Русийә хитайға нефит, тәбиий газ, яғач материяллири вә башқа хам материялларни чиқириватқан болуп, хитай болса русийәгә асаслиқи күндилик турмуш мәһсулатлири, електр сайманлири вә әслиһәләрни чиқиришни давамлаштурмақта.

Русийә ғәрбниң иқтисадий ембаргосиға учрап хәлқ турмуши қийинлашқандин кейин, русийәниң сода җәһәттә хитайға йөлиниши техиму күчәйгән, русийә ғәрбкә тақабил турушта хитайға техиму бәкрәк тайинишқа мәҗбур болуп, хитай үстүн орунға игә болған. Әнә шу сәвәбтин рус мәтбуатлирида өктичи пикирдикиләр «1950-йилларда совет иттипақи хитайниң чоң акиси иди, мана әмди нөвәт хитайға кәлди» дәйдиған қарашларниму оттуриға қоюшқан. Һәтта, хәлқ ичидә русийә һөкүмитиниң бир қисим йәрлирини хитайға териш үчүн сетип беришигә, байқал көли сулирини хитайға тошушқа вә байқал районини хитайниң ечишиға, русийәниң илғар қораллири вә техникисини хитайға сетишқа қарши чиқиш чоқанлириму күчәйгән.

Русийә мәтбуатлирида һазир хитай тәһдитигә аит мақалиләр вә инкасларму һәссиләп көпәйгән болуп, русийәниң «рибаку» торида «хитай русийәниң әң дүшмини» намлиқ бир инкас мақалиси елан қилинип, русийәниң хитайниң қәд көтиришидин әндишә қилидиғанлиқи, хитайниң һечқачан русийә тәрипидин бесивелинған земинлирини унтуп қалмайдиғанлиқини язған.

Америка авазиниң мақалисидә көрситилишичә, русийә өктичи «алма» партийәси рәһбири явленский хитайниң һечқачан русийәниң истратегийәлик иттипақдеши болалмайдиғанлиқини ейтқан. У: «хитай русийәни өзиниң хам әшя базиси қилмақчи» дәп тәнқид қилған.

Русийә истратегийә мутәхәссиси коновалов русийә билән хитайниң һәрбий иттипақдашлиқиниң әмәлгә ашмайдиғанлиқи, русийәниң һәргизму хитай тәрәптә туруп, вийетнам вә японийәгә қарши чиқмайдиғанлиқини билдүргән. У йәнә русийә билән хитай арисида өзара ишәнмәслик мәвҗутлуқини көрсәткән.

Мутәхәссисләрниң қаришичә, хитайму русийәгә нисбәтән ички наразилиққа игә болуп, чүнки, русийә хитайниң америка билән болған җәнуби деңиз ихтилапи, хитайниң һиндистан билән болған ихтилапиға чәттә қарап туруш сиясити қолланған, йәни ашкара хитайни қоллаш мәйданида турмиған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт