Amérikadiki bir axbarat orni xitayning ürümchidiki saqchi sandanini ashkarlidi

Muxbirimiz erkin
2021-02-01
Share

Amérikadiki "Intérsépt" namliq axbarat orni xitayning ürümchidiki bir saqchi sandani "Sanliq melumat ambiri" ni ashkarilap, xitayning Uyghurlarni qandaq nazaret qilidighanliqi we basturidighanliqi toghrisida yene bir qétim xelq'araliq ghulghula qozghidi.

Mezkur axbarat orni 29-yanwar élan qilghan doklatida xitay amanliq organlirining érishken sanliq melumati 52 gégabayitqa yétidighanliqi, uning 250 milyon qurgha yéqin sanliq melumatni öz ichige alidighanliqini bildürgen. Közetküchilerning qarishiche, mezkur saqchi sanliq melumat ambiri xitayning Uyghurlargha yürgüziwatqan "Irqiy qirghinchiliqi" ni téximu konkirét uchurlar bilen teminleydiken.

Bu sanliq melumat ambiri xitayning "Tor tazilash qarawuli" namliq yanfon höjjetlirini nazaret qilish yumtali yighqan uchurlarni, mehelle muqimliq yighinlirining xatirisini, her xil munasiwetlik höjjetlerni, istixbarat uchurlirini, tekshürülgen yerlik esliheler, jem'iyettiki gumanliq kishilerge a'it uchurlarni öz ichige alghan iken. Uning yanfon tekshürüshi heqqididiki sanliq melumatida, ürümchide 23 ay ichide 11 milyon'gha yéqin qisqa uchur, 11 milyon 800 ming téléfon xatire uchurini toplighanliqi ilgiri sürülgen. Doklatta tekitlishiche, bu sanliq melumatta yene xitay da'ilirining 2018-yili 3-ayda ürümchining 30 ming nupusluq chidawan rayonida élip bérilghan 4 heptilik yanfon tekshürüshimu tepsiliy xatirilen'gen.

Ürümchi shehrining mezkur saqchi sanliq melumati xitay hökümiti Uyghurlargha "Irqiy qirghinchiliq" yürgüzgenlikini ret qilip, xelq'arada keng teshwiqat hujumi bashlighan mezgilde ashkarlandi. "Intérsépt" ning doklatida tekitlishiche, bu sanliq melumat xitayning puqralarni nazaret qilghanliqi, lagérlarni qurghanliqi, balilarni a'ilisidin ayrip yataqliq mekteplerge orunlasturghanliqi, qebristanliqlarni buzghanliqi, Uyghur nupusini sistémiliq kontrol qilghanliqini yorutup béridiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet