Uyghur diniy zatlar diniy erkinlikke chek qoyulmighanliqini tekitlidi

Muxbirimiz eziz
2021-01-12
Share

Uyghur diyaridiki diniy étiqad pa'aliyetlirining milyonlighan Uyghurni lagérgha qamashqa bahane boluwatqanliqi kengri biliniwatqanda xitay hökümiti yene bir türküm diniy zatlarni aldigha chiqirip “Uyghurlar diniy étiqadtin toluq behrimen boluwatidu” dégenni tekitlidi.

“Xitay xewerliri tori” ning 11-yanwardiki xewiride éytilishiche, shu küni béyjingda ötküzülgen muxbirlarni kütüwélish yighinida hindonéziye muxbirliri Uyghur diyaridiki diniy basturush heriketliri heqqide so'al sorighan. Uyghur diniy zatliridin ürümchidiki noghay meschitining imami möhterem shérip bu so'allargha jawab bérip “Hazir shinjangda diniy étiqad puqralarning öz erkinliki boyiche dawam qiliwatidu. Bu heqte héchqandaq cheklime yoq” dégen. Shundaqla “Shinjang islam instituti” ning herqaysi jaylardiki sekkiz tarmaq mektipide üch mingche diniy zatning telim éliwatqanliqini, 2020-yilining özidila 1280 kishining oqush püttürüp guwahname alghanliqini éytqan.

Muxbirlarning yene bir so'ali Uyghur diniy zatlarning chet'elge chiqish imkaniyiti heqqide bolghan. Möhterem shérip bu heqte ehwal tonushturup, islam diniy sahesidiki oqughuchilarning belgilime boyiche chet'elge chiqishi yaki chet'ellik diniy zatlarning ürümchige kélip diniy pa'aliyetlerde bolushigha héchqandaq tosalghu yoqluqini bildürgen.

Emma muhajirettiki analizchilar bu halni keskin tenqidlep “Perzentlirige diniy isim qoyghan kishilerni lagérgha qamighan xitay hökümitining emdilikte diniy étiqad erkinliki heqqide gep sétishi misli körülmigen nomussizliq. Ular diniy zatlarni mushu xildiki yalghanni éytishqa mejburlap dunyani aldimaqchi. Emeliyette bolsa ular peqet özlirinila aldawatidu” dédi. Yene beziler bolsa heqni sözleshtin yanmighan diniy zatlarning minglap qamaqqa mehkum bolghanliqini eskertish arqiliq hemmila diniy zatlarning öz eqidisige sadiq bolalmasliqi hazirqi ré'alliqning bir qismi ikenlikini tekitlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet