Хитайниң хотән шәһәр ичидики "султаним" мазарлиқини йөткивәткәнлики ашкариланди

Мухбиримиз әркин
2019-05-31
Share

Нөвәттә, хитай һөкүмити уйғур районида йәрлик хәлқләрниң мазар вә қәбрилирини кәң көләмлик чеқиш яки йөткәш һәрикити елип бармақта.

Хотән шәһириниң алақидар һөкүмәт тармақлири йеқинда хотән шәһиридики султаним мазарлиқини йөткәш һәққидә уқтуруш чүшүрүп, мейит игилириниң бәлгиләнгән мөһләт ичидә дәрһал қәбрә йөткәш рәсмийәтлирини беҗиришини тәләп қилған. Султаним мазири 19‏-оттурилирида, яқупбәг дәврниң сәл алдидики хотән һөкүмдари бәбибуллахан заманида пәйда болған болуп, бурун бу мазарға мәхсус хотәндики муфти, қази, өлүма вә җамаәт әрбаблири дәпнә қилинип кәлгән тарихий мазарлиқ иди.

Хитайниң "шәһәр муһитини гүзәлләштүрүш," қәбрә башқурушни "қелиплаштуруш" намида елип бериливатқан мазар вә қәбристанлиқларни йөткәш, чеқиш һәрикити уйғур кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң тәнқидигә учрап кәлди. Уларниң илгири сүрүшичә, хитайниң уйғур аптоном райони миқясида елип бериливатқан мазар вә қәбрә чеқиш, йөткәш һәрикити нөвәттә қанат яйдурулуватқан "хитайлаштуруш" сияситиниң бир қисми болуп, у уйғурларниң тарих, өрп-адәт вә диний символлирини улардин йирақлаштурушни мәқсәт қилғаникән.

Хотән шәһәрлик диний ишлар идариси вә хотән шәһәрлик қәбрә көчүрүш ишханисиниң уқтурушида, султаним мазарлиқиға дәпнә қилинған мейитларниң хотән наһийәсидики имам мусаказимға йөткилидиғанлиқи, шуңа, "бу мазарлиққа мейит қойған шәһәр аһалилириниң 20‏-мартқичә султаним мазарлиқини тизимлаш орниға келип тизимға алдуруши тәләп қилинған".

Уқтурушта йәнә, әгәр вақтида келип тизимлаш рәсмийити беҗирилмисә, қәбриниң игисиз мейит сүпитидә бир тәрәп қилинидиғанлиқи, буниңдин келип чиққан барлиқ ақивәтләргә мейит игисиниң мәсул болидиғанлиқи тәкитләнгән. Хитай һөкүмити мазар вә қәбристанлиқларни кәң көләмлик чеқиш вә йөткәш һәрикити қозғашниң алдида мазар вә қәбриләрдики айәт, гүмбәз, ай юлтузлуқ бәлгиләрни "радикаллиқниң ипадиси" дегән сәвәб билән бирдәк елип ташлиған иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт