109 Нәпәр уйғурниң тайланд тәрипидин хитайға өткүзүп берилгәнликиниң 5 йиллиқ хатирисидә чақириқ елан қилинди

Мухбиримиз ирадә
2020-07-09
Елхәт
Пикир
Share
Принт

2015-Йили 7-айниң 8-күни тайланд һөкүмити тайландта тутуп турулуватқан 109 нәпәр уйғурни хитай һөкүмитигә өткүзүп бәргәниди. Һазирқи заман уйғур тарихидики мәзкур ечинишлиқ вәқәгә 5 йил толған күни америкадики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши қисқа видийо тарқитип, бу вәқәни хатирилиди вә қалған уйғурларниң һаятиға капаләтлик қилинишини тәләп қилди.

Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши тайланд һөкүмитиниң тайландта панаһлиқ күтүп ятқан бу уйғурларни мәҗбурий һалда хитайға қайтуруш арқилиқ хәлқаралиқ қанунларға еғир дәриҗидә хилаплиқ қилғанлиқини билдүрди.

Тайланд даирилири шу чағда америка вә түркийә қатарлиқ дөләтләрниң дипломатик тиришчанлиқлириға қаримай, хитайниң бесимиға баш егип, уйғурларни йошурун һалда хитайға өткүзүп бәргәниди. Хитайниң мәхсус айропилани билән бешиға қара халта кийгүзүлгән һалда қораллиқ сақчилар тәрипидин ялап елип кетилгән бу уйғурларниң шундин бери һечқандақ из-дерики йоқ.

Уйғур елидә йүргүзүлүватқан түрлүк бесим сиясәтлиридин җенини елип қечишқа мәҗбур болған 300 дин артуқ уйғур 2014-йили мартта тайланд арқилиқ малайсияға өтүп кәтмәкчи болғанда, тайланд сақчилириниң қолиға чүшүп қалғаниди. Әйни чағда түркийә һөкүмити бу уйғурларни қобул қилишни халайдиғанлиқини билдүрүп, дипломатик тиришчанлиқ көрситиши нәтиҗисидә тайланд һөкүмити көп қисми балилар вә аяллардин ибарәт 170 дин артуқ уйғурни түркийәгә өткүзүп бәргән. Бирақ улар аридин бир һәптә өтә-өтмәйла қалған 109 нәпәр уйғурни туюқсиз қоллириға койза селип, банкок һәрбий айродроми арқилиқ хитайға қайтурувәткән.

Нөвәттә тайландтики һәрқайси түрмиләрдә йәнә 50 әтрапида уйғур давамлиқ тутуп турулмақта. Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши бу һәқтики баянида хәлқара җамаәтни бу уйғурларниң 6 йилдин бери сәвәбсиз һалда тайландтики түрмиләрдә начар шараитларда тутуп турулуватқанлиқини әскәртип, дуня җамаәтчиликини уларниң башқа бир бихәтәр орунға йөткилишигә капаләтлик қилишқа чақирди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт