109 Neper Uyghurning tayland teripidin xitaygha ötküzüp bérilgenlikining 5 yilliq xatiriside chaqiriq élan qilindi

Muxbirimiz irade
2020-07-09
Élxet
Pikir
Share
Print

2015-Yili 7-ayning 8-küni tayland hökümiti taylandta tutup turuluwatqan 109 neper Uyghurni xitay hökümitige ötküzüp bergenidi. Hazirqi zaman Uyghur tarixidiki mezkur échinishliq weqege 5 yil tolghan küni amérikadiki Uyghur kishilik hoquq qurulushi qisqa widiyo tarqitip, bu weqeni xatirilidi we qalghan Uyghurlarning hayatigha kapaletlik qilinishini telep qildi.

Uyghur kishilik hoquq qurulushi tayland hökümitining taylandta panahliq kütüp yatqan bu Uyghurlarni mejburiy halda xitaygha qayturush arqiliq xelq'araliq qanunlargha éghir derijide xilapliq qilghanliqini bildürdi.

Tayland da'iriliri shu chaghda amérika we türkiye qatarliq döletlerning diplomatik tirishchanliqlirigha qarimay, xitayning bésimigha bash égip, Uyghurlarni yoshurun halda xitaygha ötküzüp bergenidi. Xitayning mexsus ayropilani bilen béshigha qara xalta kiygüzülgen halda qoralliq saqchilar teripidin yalap élip kétilgen bu Uyghurlarning shundin béri héchqandaq iz-dériki yoq.

Uyghur élide yürgüzülüwatqan türlük bésim siyasetliridin jénini élip qéchishqa mejbur bolghan 300 din artuq Uyghur 2014-yili martta tayland arqiliq malaysiyagha ötüp ketmekchi bolghanda, tayland saqchilirining qoligha chüshüp qalghanidi. Eyni chaghda türkiye hökümiti bu Uyghurlarni qobul qilishni xalaydighanliqini bildürüp, diplomatik tirishchanliq körsitishi netijiside tayland hökümiti köp qismi balilar we ayallardin ibaret 170 din artuq Uyghurni türkiyege ötküzüp bergen. Biraq ular aridin bir hepte öte-ötmeyla qalghan 109 neper Uyghurni tuyuqsiz qollirigha koyza sélip, bankok herbiy ayrodromi arqiliq xitaygha qayturuwetken.

Nöwette taylandtiki herqaysi türmilerde yene 50 etrapida Uyghur dawamliq tutup turulmaqta. Uyghur kishilik hoquq qurulushi bu heqtiki bayanida xelq'ara jama'etni bu Uyghurlarning 6 yildin béri sewebsiz halda taylandtiki türmilerde nachar shara'itlarda tutup turuluwatqanliqini eskertip, dunya jama'etchilikini ularning bashqa bir bixeter orun'gha yötkilishige kapaletlik qilishqa chaqirdi.

Toluq bet