50 Tin artuq Uyghur teshkilati taylandni Uyghur musapirlirini qoyup bérishke chaqirdi

Muxbirimiz erkin
2022.07.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Dunyadiki 50 tin artuq Uyghur teshkilati 8-iyul küni, tayland da'irilirining 109 neper Uyghur musapirini xitaygha qayturup bergenlikining 8 yilliqi munasiwiti bilen chaqiriq élan qilip, tayland da'irilirini tayland tutup turush merkezliridiki 52 neper Uyghur musapirini qoyup bérishke chaqirghan. Chaqiriqta, “Alaqidar hökümetlerning tayland hökümiti bilen hemkarliship, Uyghur musapirlirining xitaygha qayturulmaydighan bixeter 3-bir döletke ötküzüp bérilishige kapaletlik qilishi” ni telep qilghan. Chaqiriqta tekitlinishiche, “Sherqiy türkistanda irqiy qirghinchiliq ewjige chiqqan bir waqitta, xitay sirtidiki Uyghurlar ziyankeshlikke uchrash, nurghun ehwallarda chégradin qoghlap chiqirilishtek xewpke duch kélip, qoghdilishqa jiddi'iy éhtiyaji chüshmekte” iken.

Bu chaqiriq amérika dölet mejliside qanun teklip layihesi sunulup, xitaygha qayturulush xewpi mewjut bolghan döletlerdiki Uyghur musapirlirini qoghdash telep qilin'ghan, kanada parlaméntining kishilik hoquq we köchmenler komitétliri hökümetke telep qoyup, Uyghur musapirlirigha alahide musapirliq salahiyiti bérip, ularni kanadagha orunlashturushni telep qilghan bir waqitta élan qilindi. Chaqiriqta éytilishiche, nöwette taylandtiki tutup turush merkezliride 52 neper Uyghur musapiri 8 yildin béri intayin nachar, gheyriy insani shara'itta tutup turuluwatqan bolup, ulardin az dégende 3 yashliq bir oghul balini öz ‍ichige alghan 2 adem ‍ölgen. Qalghanlar muwapiq dawalinishqa érishelmeslik netijiside jismaniy we rohiy depsendichilikke uchrap kelmektiken.

2013-Yildin 2015-yilghiche bolghan ariliqta, xitayning siyasiy we diniy ziyankeshlikidin qachqan nurghun Uyghurlar xitayning sherqiy-jenubiydiki ‍ölke-aptonom rayonlardin sherqiy-jenubiy asiya arqiliq türkiyege qachqan. Bu jeryanda nurghun Uyghurlar tayland, wiyétnam, kambodzha, birma, malaysiya qatarliq döletlerde tutulup qélip, xitaygha qayturup bérilgen. Tayland hökümiti 2015-yili 7-ayda az dégen de 109 neper Uyghurni xitaydin kelgen mexsus bir ayropilan'gha sélip, béyjinggha ötküzüp bergen. Shuningdin béri bu Uyghurlarning héchqandaq uchuri élinmighanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.