Uyghurlar diyaridin qéziliwatqan énérgiye bayliqliri ghayet zor sanda ashmaqta

Muxbirimiz eziz
2018-01-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Eng yéngi melumatlargha asaslan'ghanda, mutexessisler "Xitayning énérgiye ambiri" dep atashqa adetlen'gen Uyghurlar diyaridin qéziliwatqan yer asti bayliqining sani shiddet bilen ashmaqta. Bolupmu néfit we tebi'iy gaz buningda izchil aldinqi orunda turup kéliwatqanliqi melum.

Shinxu'a agéntliqining 1-yanwardiki xewirige qarighanda, ötken bir yilda tarim néfitlikidin 25 milyon tonnidin köprek néfit qéziwélin'ghan. Oxshash mezgil ichide Uyghurlar diyaridin qéziwélin'ghan tebi'iy gaz miqdari 25 milyard kub métirgha yetken. Buning bilen Uyghurlar diyari xitayning üchinchi chong néfit we tebi'iy gaz bazisigha aylan'ghan.

Xewerlerdin melum bolushiche, xitay "Gherbning néfitini sherqqe yötkesh" turuba liniyesi arqiliq tarim néfitlikidin ichki xitaygha toshuydighan néfit miqdarini yildin-yilgha ashurmaqta.

"Xitay kündilik xewerliri" gézitining 2-yanwardiki xewiride éytilishiche ötken 13 yil mabeynide tarim néfitlikidin xitayning sherqtiki ölkilirige 200 milyard kub métirdin artuq tebi'iy gaz toshulghan. Buning bilen xitaydiki 120 nechche sheherde yashawatqan 400 milyondin xitay puqrasi we üch mingdin artuq chong tiptiki zawutlar buningdin behrimen bolghan. Buningda "Gherbning gazini sherqqe yötkesh" namida berpa qilin'ghan, Uyghurlar diyaridin shangxeygiche sozulghan töt ming kilométir uzunluqtiki gaz we néfit turubisi asasliq toshush wasitisi bolghan.

Xitay mutexessisliri bolsa xitay sheherlirining mushu yosunda "Kömür dewri" din "Tebi'iy gaz dewri" ge kirgenlikini qeyt qilip kéliwatqanliqi melum.

Halbuki mutexessisler "Xitayning énérgiye bazisi" dep atiliwatqan bu rayondiki, jümlidin tarim oymanliqi etrapidiki yerlik xelq bolghan Uyghurlarning ta bügün'ge qeder izchil halda namratliqta yashawatqanliqini, Uyghurlar diyaridin qéziliwatqan ghayet zor miqdardiki tebi'iy bayliqning yerlik xelqqe héchqandaq iqtisadiy menpe'et élip kelmigenlikini tekitlep kelmekte.

Toluq bet