Хитай бир қисим уйғурларни ишқа селип уйғур дияри һәққидики «тәтүр тәшвиқати» ни давамлаштурмақта

Мухбиримиз сада
2019-07-01
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Уйғурлар түркүм-түркүмләп җаза лагерлириға қамиливатқан, бәзилири үн-тинсиз ғайиб болуватқан, һәтта бәзилириниң лагерларда өлүватқанлиқи илгири сүрүлүватқан бир мәзгилдә хитай һөкүмити уйғур мәсилидә йәнила хәлқараға өзиниң «тәтүр тәшвиқати» ни елип бармақта. Хитайда чиқидиған «хәлқ гезити» ниң 1-июлдики инглизчә саниға бесилған зулһаят исмаилниң «шинҗаңдики һәр милләт хәлқи кишилик һоқуқтин толуқ бәһримән болмақта» намлиқ мақалә дәл шуниң җүмлисидиндур.

Мәзкур мақалидә хитай һөкүмитиниң уйғур диярида йүргүзүватқан аталмиш «юмшақ қол» сиясәтлири бир қанчә нуқтидин махтап чүшәндүрүлгән. Мақалидә дейилишичә, хитай һөкүмити райондики милләтләрниң «нормал һәқ-һоқуқини қоғдаш» һәққидә мәхсус «қанун-низамлар» елан қилған икән.

Йеқиндин буян елан қилиниватқан доклат вә мақалиләрдә уйғур дияридики миллий маарип вә тил-йезиқниң хитай һөкүмити тәрипидин қаттиқ чәклимигә учрап, йоқилиш гирдабиға берип қалғанлиқи мәлум болған иди. Һалбуки, «хәлқ гезити» дә елан қилинған мәзкур мақалидә хитай мәркизий һөкүмити билән уйғур аптоном районлуқ һөкүмәтниң райондики йәрлик маарип үчүн 81 милярд 30 милйон йүән мәбләғ салғанлиқи, милләтләрниң өз ана тили вә йезиқини қоллиниш әркинликиниң «толуқ капаләткә еришиватқанлиқи» җар селинған.

Хитай һөкүмәт таратқулирида уйғур дияридики нормал диний паалийәтләр билән шуғулланған уйғур вә башқа йәрлик милләтләрниң аталмиш «ашқун идийә» билән «юқумланған» лиқи тәшвиқ қилинған иди. Һалбуки, мәзкур мақалидә райондики йәрлик милләтләрниң диний әркинлики хитай компартийәсиниң мунасивәтлик қанун-низамлириға асасән «толуқ капаләткә игә» болғанлиқи қәйт қилинған.

Уйғур дияриниң нөвәттики һәқиқий әһвали вә уйғурларниң бешиға кәлгән еғир зулумлар чәтәлләрдики кишилик һоқуқ тәшкилатлири, районға зиярәткә барған чәтәлликләр вә мухбирлар тәрипидин ташқи дуняға ашкариланмақта. Буниң билән бәзи демократик әлләр хитай һөкүмитиниң «ялғанчилиқ» лириға қаттиқ наразилиқини билдүрмәктә.

Көзәткүчиләр хитай һөкүмитиниң нөвәттә әркин тунияз, зулһаят исмаил қатарлиқ бир түркүм хитайпәрәст уйғурларни ишқа селип, уларниң еғизи арқилиқ уйғурларниң әһвалини хәлқараға бурмилап көрситиватқанлиқини илгири сүрмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт