Xitay bir qisim Uyghurlarni ishqa sélip Uyghur diyari heqqidiki "Tetür teshwiqati" ni dawamlashturmaqta

Muxbirimiz sada
2019-07-01
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghurlar türküm-türkümlep jaza lagérlirigha qamiliwatqan, beziliri ün-tinsiz ghayib boluwatqan, hetta bezilirining lagérlarda ölüwatqanliqi ilgiri sürülüwatqan bir mezgilde xitay hökümiti Uyghur mesilide yenila xelq'aragha özining "Tetür teshwiqati" ni élip barmaqta. Xitayda chiqidighan "Xelq géziti" ning 1-iyuldiki in'glizche sanigha bésilghan zulhayat isma'ilning "Shinjangdiki her millet xelqi kishilik hoquqtin toluq behrimen bolmaqta" namliq maqale del shuning jümlisidindur.

Mezkur maqalide xitay hökümitining Uyghur diyarida yürgüzüwatqan atalmish "Yumshaq qol" siyasetliri bir qanche nuqtidin maxtap chüshendürülgen. Maqalide déyilishiche, xitay hökümiti rayondiki milletlerning "Normal heq-hoquqini qoghdash" heqqide mexsus "Qanun-nizamlar" élan qilghan iken.

Yéqindin buyan élan qiliniwatqan doklat we maqalilerde Uyghur diyaridiki milliy ma'arip we til-yéziqning xitay hökümiti teripidin qattiq cheklimige uchrap, yoqilish girdabigha bérip qalghanliqi melum bolghan idi. Halbuki, "Xelq géziti" de élan qilin'ghan mezkur maqalide xitay merkiziy hökümiti bilen Uyghur aptonom rayonluq hökümetning rayondiki yerlik ma'arip üchün 81 milyard 30 milyon yüen meblegh salghanliqi, milletlerning öz ana tili we yéziqini qollinish erkinlikining "Toluq kapaletke érishiwatqanliqi" jar sélin'ghan.

Xitay hökümet taratqulirida Uyghur diyaridiki normal diniy pa'aliyetler bilen shughullan'ghan Uyghur we bashqa yerlik milletlerning atalmish "Ashqun idiye" bilen "Yuqumlan'ghan" liqi teshwiq qilin'ghan idi. Halbuki, mezkur maqalide rayondiki yerlik milletlerning diniy erkinliki xitay kompartiyesining munasiwetlik qanun-nizamlirigha asasen "Toluq kapaletke ige" bolghanliqi qeyt qilin'ghan.

Uyghur diyarining nöwettiki heqiqiy ehwali we Uyghurlarning béshigha kelgen éghir zulumlar chet'ellerdiki kishilik hoquq teshkilatliri, rayon'gha ziyaretke barghan chet'ellikler we muxbirlar teripidin tashqi dunyagha ashkarilanmaqta. Buning bilen bezi démokratik eller xitay hökümitining "Yalghanchiliq" lirigha qattiq naraziliqini bildürmekte.

Közetküchiler xitay hökümitining nöwette erkin tuniyaz, zulhayat isma'il qatarliq bir türküm xitayperest Uyghurlarni ishqa sélip, ularning éghizi arqiliq Uyghurlarning ehwalini xelq'aragha burmilap körsitiwatqanliqini ilgiri sürmekte.

Toluq bet