Dunya tinchliq teshkilati: "Uyghurlargha qaritilghan nazaret-xitay yéngidin insaniyet krizisini bixlandurmaqta"

Muxbirimiz irade
2019-05-27
Share

27-May küni dunya tinchliq teshkilatining tor bétide xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzüwatqan chékidin ashqan siyasetliri tonushturuldi.

Mezkur maqalide xitayning gherbiy qismigha jaylashqan we xitay hökümiti békitken resmiy nami "Shinjang Uyghur aptonom rayoni" bolghan bu zéminda esirlerdin béri yashap kéliwatqan yerlik Uyghurlargha nahayiti qattiq zulum siyasiti yürgüzülüwatqanliqi, xitay hökümitining rayonda 1milyondin 3 milyon'ghiche Uyghurni "Qayta terbiye" namida tutqun qilip, ménge yuyush herikiti yürgüzüwatqanliqi bayan qilin'ghan.

Maqalide kishilik hoquqni közitish teshkilatining yéqinda rayondiki yuqiri téxnikiliq nazaret sistémisi arqiliq Uyghurlarning qandaq qilip iskenjige éliniwatqanliqi heqqidiki doklati tepsiliy tonushturulghandin kéyin munular bayan qilin'ghan:

"Shinjangdiki weziyet qattiq éghirliship, yéngi bir insaniyet krizisi bixlinishqa bashlidi. Türkiye, yawropa we amérika qatarliq döletlerde panahlinip yashawatqan Uyghurlarning a'ilisi bilen bolghan alaqisi pütünley üzüldi. Eger ular alaqe qilghan teqdirde, ularning a'ile-tawabi'atliri so'al-soraqqa, tutqun qilinish we hetta qéyin-qistaqqa élinishi mumkin. Bir insanning ghururigha qilin'ghan bundaq tajawuz choqum xelq'ara jama'et teripidin eyiblinishi kérek. Birleshken döletler teshkilatining bu mesile heqqide rayonda tekshürüsh élip bérish mejburiyiti bar"

Dunya tinchliq teshkilatining tor bétidiki bu maqalide hazir xitay hökümitining barliq imkanliridin paydilinip, emeliyetni inkar qiliwatqanliqi, yeni bu mesilining hazir bir meydan teshwiqat urushi sewiyeside toxtap qéliwatqanliqi eskertilip, "Eger xelq'araliq organlar derhal heriketke kélip tekshürüshni bashlimisa, quruq sözning u yerde zulum körüwatqan Uyghurlargha héchqandaq emeliy paydisi bolmaydu," déyilgen.

Maqalide kishilik hoquqni bundaq éghir depsende qilghanliqi üchün xelq'ara jem'iyetning xitay hökümitini jazagha tartishida amérika, en'gliye, firansiye we gérmaniyening tarixi mes'uliyiti bar ikenliki eskertilgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet